katarzyna kopanska

Nowe, błękitne

2012-01-24T21:55:00.000+01:00

"Fly me to the Moon" 2012, technika mieszana na papierze, 150x160cm mixed media on paper, 150x160cm

"Wszystko, czego potrzebuję w moim biurze" 2012, technika mieszana na papierze, 70x100cm
"All I need in my office" 2012, mixed media on paper, 70x100cm

Dziekuję Wszystkim, Thank you to Everyone

2012-01-21T10:46:00.000+01:00

Thank you to everyone who voted for me.

Dziękuję wszystkim, którzy na mnie głosowali :)

Powiedz "th" , 2012, technika mieszana na papierze 70x100cm, Say "th", 2012, mixed media on paper 70x100cm

Wiśnie są zdrowe, a papierosy oczywiście nie.

Cherries are healthy, smoking is obviously not.

Dziewczęta palące papierosy , 2012, technika mieszana na papierze 70x100cm, Smoking girls, 2012, mixed media on paper 70x100cm

Przyjemnie jest sobie zapalić, ale papierosy oczywiście szkodzą twojemu zdrowiu.

It's nice to have a smoke, but cigarretes are obviously harmful to your health.

SHOWDOWN - techniki mieszane, collage - styczeń 2012

2012-01-09T09:59:00.000+01:00

W Saatchi Online ogłoszono kolejny konkurs internetowy. Przejście do drugiego etapu odbywa się dzięki głosom, które zdobywa się od klikających na nią użytkowników Facebooka.

Jeśli nie jest się bardzo aktywnym fejsbukowiczem, ma się raczej marne szanse. 500-700, może więcej aktywnych, życzliwych znajomych załatwiłoby być może przejście. Niestety, nie mam tylu. Może kiedyś:)

Serdecznie dziękuję Tym, którzy już na mnie zagłosowali. Teraz i kiedyś. Pozdrawiam!

Oto moja praca w Saatchi Online

"Teraz możesz powiedzieć mi wszystko" 2012, 150 x 160cm, technika mieszana na papierze.

Saatchi Online

2011-12-16T00:43:00.000+01:00

Zawsze bardzo mnie cieszy, gdy znajdę się w jakiejś kolekcji Saachi Online.
Dlaczego?
Nigdy (prawie nigdy) nie brałam udziału w wystawach zbiorowych, nie wiem zupełnie, w jaki sposób można zestawiać moje obrazy. Myślałam, że może jest to zupełnie niemożliwe do zrealizowania, a jednak. Za każdym razem dziwię się, jak SO wpasowuje moje prace w kolekcje i jak się „zaprzyjaźniają” z innymi obrazami.

Saatchi Online - niesamowite miejsce

2011-11-28T13:21:00.001+01:00

Zapraszam do największej na świecie internetowej galerii sztuki: Saatchi Online

http://www.saatchionline.com/collections

Psi Omega czy może Phi na Plantach w Krakowie

2011-11-24T22:44:00.001+01:00

Buk kształtem przypomina wypadkową trzech greckich liter: małej Phi φ, małej Psi ψ i małej Omegi ω.

Księżyc, jabłko i Maja

2011-11-21T11:25:00.001+01:00

"Księżyc, księżyc" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Modelka z makakiem" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Jedno jabłko Parysa" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Tors Mai w pracowni" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

Dwa duże obrazy "Megalopolis: Poziom 1" i "Perfumy"

2011-11-07T11:27:00.000+01:00

"Megalopolis: Poziom 1" 2011, akryl i olej na 4 płótnach, 200 x 200 cm całość

"Megalopolis: Level 1" 2011, acrylic and oil on 4 canvases, 200 x 200 cm overall

"Perfumy" 2011, akryl na 4 płótnach, 200 x 200 cm całość

"Perfume" 2011, acrylic on 4 canvases, 200 x 200 cm overall

RYSUNKI piórko / tusz

2011-10-11T18:42:00.000+02:00

Trzy kobiety

STUDENTKA (Black coffee and mongrel) piórko / tusz, 70 x 50cm

KOBIETA (Lady with a notebook) piórko / tusz, 70 x 50cm

MŁODA ŻONA (Roast goose after Hieronymus Bosch and J. Ch.Andersen) piórko / tusz, 70 x 50cm

SAATCHI ONLINE Art We Love This Week

2011-10-07T10:45:00.000+02:00

SAATCHI ONLINE Art We Love This Week

Park Potockich, Krzeszowice

2011-09-25T14:31:00.003+02:00

platan

park Potockich

pałac Potockich

SAATCHI GALLERY oraz SAATCHI ONLINE

2011-09-22T10:58:00.000+02:00

Charles Saatchi stworzył bogatą kolekcję sztuki współczesnej. Na stronie SAATCHI GALLERY - renomowanej londyńskiej galerii - jest reprezentowanych 600 artystów z całego świata, tych, którzy kiedykolwiek mieli organizowane wystawy w Saatchi lub brali tam udział w wystawach zbiorowych, tematycznych.

W zeszłym roku Saatchi Gallery stworzyła swój portal SAATCHI ONLINE.
Saatchi Gallery ciągle poszukuje nowych talentów.
Saatchi Online została stworzona dla artystów wschodzących (ang. emerging) młodych, jak i tych starych,
którzy jeszcze nie osiągnęli sukcesu, którzy nie są obecni w prestiżowych galeriach i których prace kosztują poniżej 30 000 $.
Którzy tworzą na krańcach świata.
Stworzono Saatchi Online, aby wyłowić ze świata utalentowanych artystów i dać im szansę na wystawianie i sprzedaż swoich prac.
Obecnie jest zarejestrowanych 100 000 artystów, którzy prezentują swoje prace w gatunkach:

Assemblage / kolaż, obrazy cyfrowe, rysunek, instalacja, Mixed Media, mozaika, New Media Art, malarstwo, fotografia, grafika, rzeźba, Street Art.

Co tydzień z wielu wielu tysięcy są wyławiane prace, które kuratorzy z Saatchi Gallery oraz Saatchi Online selekcjonują i umieszczają w kolekcjach na stronie głównej czy w w zakładce Magazyn.

Tak i ja znalazłam się tutaj:
Collection: Paper Scissors

Przeglądając strony z tysiącami fotografii, obrazów, instalacji, rzeźb, wydaje się, że człowiek ginie w czeluściach, otchłaniach, w mnogości ludzkiej twórczości, której rozmiar przytłacza. Jednak, choć dopiero tydzień temu umieściłam tu prace, już otrzymałam maile z różnych zakątków świata, a także propozycję współpracy z galerią (nie Saatchi). Dzieje się to dzięki temu, że prace są ciągle tasowane, a serwis ma ponad milion odsłon dziennie.
Saatchi Online organizuje (gatunkowe: malarstwo, instalacje itd. ) konkursy, których laureaci zapraszani są do wystawienia prac w Saatchi Gallery, innych galeriach, a wygraną pracę zakupuje Saatchi Gallery.

Prace są na różnych poziomach, niektóre są bardzo słabe, niektóre, bardzo młodych twórców, są dopiero zalążkiem, niektóre natomiast, to dzieła dojrzałych, utalentowanych artystów.

Zapraszam do odwiedzenia mojej galerii:
http://www.saatchionline.com/kopanska

Zapraszam na moją nową, nowszą stronę.

2011-09-16T17:02:00.001+02:00

LINK do: kopanska.pl - Nowy wygląd, nowe prace, wersja angielska. Zapraszam

Kąpiel morska w Bałtyku

2011-08-09T13:49:00.000+02:00

Moje dzieci nad morzem. Nasyciłam oczy wielką wodą. Moje Morze w tym roku miało nadzwyczajne kolory. Bardzo udana fotografia. Aparat fotograficzny to mój cudownie dyskretny szkicownik. Kiedyś zawsze chodziłam z teczką, papierami, temperówkami, z całym widowiskowym dobytkiem. Kiedy sobie gdzieś przycupnęłam, żeby zanotować obraz, gdy byli akurat w okolicy ludzie, zbierali się zawsze za plecami i podglądali. Nie dość, że podglądali, całkiem naturalne było również wygłaszanie uwag i komentarzy. Teczka z papierami miała jednak tę zaletę, że w sytuacjach, gdy podczas wakacji brakowało pieniędzy, można było robić ludziom portrety.

AQUAE SPADANAE seria rysunków

2011-07-05T23:12:00.066+02:00

Aquae Spadanae seu Vicus Spadanus, vulgo Spa - miasto uzdrowiskowe 40 km na południe od Liège w Belgii.

Spa - miejsce, gdzie woda uzdrawia.

Urodziłam się na Mazurach. Tu gdzie teraz żyję jest pięknie. Latem to raj. Brakuje mi tylko szumu rzeki, zapachu wody, wiatru znad jeziora. Połyskujące w oddali szyny kolejowe do złudzenia udają lustro wody. I tu jest woda - głęboko. Mieszkam na dnie morza mioceńskiego, które pozostawiło po sobie głęboko ukryte lecznicze źródła wody siarczanowo-wapniowo-siarczkowej. Uzdrawiające i cudowne Spa w hrabstwie tęczyńskim.

Nie planowałam tylu kąpielisk i plaż na rysunkach. Wody chyba same znalazły ujście w szczelinie pomiędzy projektem a wspomnieniem.

"Woda źródlana" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Kąpiące się, pies i kangur" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Greckie okręty" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Rozmawiająca I " 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Zielony kot" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Łazienka z" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Madame" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Pokojówki" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Zasypiająca" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Śpiący mężczyzna" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Kobieta i chłopiec" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Delikatna cera" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Dziewczyna, makaki i starzec" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Łuska" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Jak w powieści" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Żółta małpa" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Podczerwień" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Czytająca naga" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Czytająca ubrana" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Kuracjuszki i statek" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Wakacje państwa Protheroe" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

NOSOROŻEC - ELEMENTY seria monotypii

2011-07-02T23:59:00.008+02:00

"Nozdrza" 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

Oto seria rysunkóe, z których wybrane czarno-białe wersje znalazły się w książce:
Analiza filozoficzna rozprawy Richarda Dedekinda "Stetigkeit und irrationale Zahlen", Piotr Błaszczyk, Wydawnictwo Naukowe AP, Kraków 2007. Autor otrzymał za tę książkę nagrodę Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Czym są ilustracje w tej książce? Może wytchnieniem pomiędzy kolejnymi rozdziałami.

Można obejrzeć je tutaj: ANALIZA FILOZOFICZNA ...galeria ilustracji do książki

Wykonałam je w 2007 roku. Niedawno je odnalazłam i dodałam kolor - gotową czystą Ecolinę Talensa.
Prace są niewielkie: papier 22cm x 23cm, a sam rysunek to około 15cm x 15cm.

" Dwa rogi" 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

" Głowa" 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

" Róg" 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

" Pyszczek" 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

"Oko" 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

"Róg pierwszy - pierwszy " 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

"Ucho" 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

"Rogi, oko, ucho" 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

" Czoło" 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

" Bark" 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

" Kark" 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

"Żebra" 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

"Lędźwie" 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

"Noga" 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

" Noga w błękicie" 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

"Z profilu - podczas sjesty" 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

" Głowa z profilu" 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

" Dwa nosorożce" 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

"Zad" 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

" Ogon" 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

" Potyczka" 2007/2011, monotypia + technika mieszana na papierze, 23cm x 24cm

SŁODKIE I MROCZNE POCAŁUNKI

2011-06-10T03:01:00.241+02:00

"Krople porannej rosy" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Wieża Nesle" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Pocałunek w samo południe" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Pocałunek w letni wieczór" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Lekki wiatr" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Receptura napoju miłosnego" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Rubiny, posągi" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Trucicielka" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Schemat pobierania miary wg Delasa" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Pocałunek astronauty" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 42cm x 61cm

"Kochankowie i ważka" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Spotkanie w pociągu" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Oranżowa sukienka" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Angielska pogoda" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Pierścionek z rubinem" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Młody kochanek umiera z tęsknoty" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

BIAŁY TYDZIEŃ

2011-06-09T00:54:00.012+02:00

SŁODKIE I MROCZNE POCAŁUNKI- wstęp do serii nowych rysunków

2011-06-07T23:43:00.013+02:00

Wszystko zaczęło się od wczesnego obrazu Picassa. Kobietę w czerwonej spódnicy całuje mężczyzna silny, ciemny i potężny. Obraz bardzo mnie irytował, proste kolory i ten męczący szary skos poddasza w lewym górnym rogu, zmierzający do punktu, do którego wyciągał się także wysoko upięty rudy kok kobiety. Mężczyzna wydawał się odpychający. Jak szeroką musi mieć miednicę, że okala biodra kobiety? To nie mężczyzna, to diabeł. Reprodukcja wisiała w jakimś domu, który jako dziecko często odwiedzałam. Nie mogę sobie przypomnieć czyj był to dom?

Potem był zachwyt nad rzeźbami Augusta Rodin i Aliny Szapocznikow. Potem Pablo Picasso i jego 347 grafik z 1968 roku (zbiory z Akwizygranu), gdzie pocałunki i gorące spojrzenia mnożą się i zwielokrotniają. W kompozycji z pocałunkami umieściłam rysunek Picassa, gdzie widać jego maleńki autoportret z ptasim nosem i pożądliwe spojrzenie na młode, leniwe dziewczę. To są chyba najlepsze rysunki Picassa. Gdy je tworzył miał 87 lat. Gdy artysta osiąga taki wiek, może tworzyć arcydzieła, bo już wie, jak to robić, niestety wtedy ręce się trzęsą, oczy niedowidzą, choruje się i umiera się, ale gdy Picasso miał 87 lat ręce mu nie drżały, był jak maszyna do produkcji genialnych unikatów. On nigdy nie był stary. "Pocałunek marynarza" - jak nie kochać tej fotografii Eisenstaedta? Klimt - dziewczęce zauroczenia. "Amor i Psyche" Canovy - fotografia tej rzeźby wisiała nad telewizorem w rodzinnym domu mojego męża - oto jak magazynujemy w głowie obrazy.

Przerażający Munch sprzed 100 lat, obecny wszędzie za czasów mojej młodości. Motyw dziewczyny i śmierci, wzięty prawie wprost z XIV wiecznych drzeworytów. Mój oswojony motyw.Czasem dyskretnie umieszczałam tę parę na obrazach zaplątaną gdzieś w ornamentach martwych natur. To właśnie tędy wkrada się ludzka postać do moich obrazów. Poprzez rysunki wślizguje się na płótna.

"Ściskam cię i całuję" rysunek z 1994 roku, a na nim mój mąż i ja - onegdaj młode małżeństwo. Zapomniałam, że już kiedyś powstała "seria pocałunkowa". Były to ostatnie ludzkie stworzenia na moich obrazach, które na wiele lat wypełniły się zwierzętami.

Bardzo ważne są filmowe pocałunki. Najdoskonalszy Dracula w historii kina - Gary Oldman w "Draculi" Francisa Forda Coppoli z 1992 roku za chwilę ma pocałować Minę (Winona Ryder), ale choć widziałam film chyba 10 razy, nie wiem, czy rzeczywiście to uczynił. Czy na pewno pocałował ją w usta?

Nowa "seria pocałunkowa" zaczęła się od projektu naszkicowanego przez siedmioletniego Piotrusia.

- Zrobiłem ci projekt mamo.

Odwzorowałam wiernie.

"Pocałunek" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Chłopiec, dziewczyna i pies" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

Zima, wiosna 2011 - praca nad rysunkami.

A to nowa praca z nowej serii.

"Lekki wiatr" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50 x 70cm

A na koniec

pieśń do słów Roberta Burnsa, na melodię popularnej szkockiej pieśni " Major Graham's Red Red Rose" w wykonaniu Andreasa Scholla.

My love is like a red, red rose,

that's newly sprung in June.

My love is like a melody,

that's sweetly play'd in tune.

As thou art fair, my bonnie lass,

so deep in love am I,

and I will love thee still, my dear,

till all the seas gang dry.

Till all the seas gang dry, my love,

till all the seas gang dry,

and I will love thee still, my dear,

till all the seas gang dry.

Till all the seas gang dry, my dear,

and the rocks melt with the sun;

and I will love thee still, my dear,

while the sands of life shall run.

But fare thee well, my only love,

oh, fare thee well awhile,

and I will come again, my love.

tho' twere ten thousand mile.

Tho' twere ten thousand mile, my love,

tho' twere ten thousand mile,

And I will come again, my love,

tho' twere ten thousand mile.

SENSUELLABILDER - Wystawa w Galerii Abbekås - ZAPROSZENIE

2011-05-30T13:53:00.008+02:00

Bästa Galleri Abbekås Vänner

Galleri Abbekås hälsar den annalkande sommaren med en sensuella bilder och keramik med influenser från Medelhavet.
Vernissage onsdagen den 1:a juni kl. 19.00 med vin och tilltugg.
Sedan har vi öppet hela Kristi Himmelsfärdshelgen samt under Sveriges nationaldag.
Se bifogade inbjudan.

Hjärtligt välkomna!

Joanna Nicklasson

Galleri Abbekås

"Jabłoń nad jeziorem" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Dziewczyna na plaży" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Trzymać bociana za dziób" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Dziewczyna, pies i wąż" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Czerwony osiołek" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Atelier w starej fabryce" 2011, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

Świat jak dodekahedron. Platon - Euklides - Leonardo da Vinci - Salvador Dali

2011-05-17T16:20:00.005+02:00

autorzy:

Piotr Błaszczyk, Katarzyna Kopańska, Kazimierz Mrówka

Artykuł opublikowany w 38 numerze kwartalnika Konspekt

Watykan, Pałac Watykański, Stanza della Segnatura, Rafael Santi, Causarum cognitato, 1510.

O poznawaniu przyczyn. [0] Zrazu trudno przebić się przez wielość postaci. Ustawione są w dwa wyraźne rzędy. Te na dole rozsunięto na boki, aby utorować przejście po schodach. Grupa z lewej skupiona jest wokół osoby zajętej pisaniem. Dwaj mężczyźni zaglądają przez jej ramiona do księgi, ale dla nas zapis jest nieczytelny. Z drugiej strony wychyla się młodzieniec i pokazuje tablicę.

Odczytujemy: epogdoon (zawierający 9/8), diatessaron (kwarta), diapenta (kwinta), diapazon (oktawa) oraz I + II + III + IIII = X (teraktys zapisany rzymskimi cyframi).
To Pitagoras z Samos z nauką o harmonii i liczbie jako zasadzie świata, z wiarą, że wszystkie stosunki można opisać liczbami - liczbami naturalnymi, bo innych Grecy nie znali. [1]

Sekstus Empiryk zostawił nam taki przekaz o pitagorejczykach i ich magicznej liczbie dziesięć: ,,Przez 'Tetraktys' zaś rozumieli pewną liczbę, która złożona z czterech pierwszych liczb tworzy najdoskonalszą, mianowicie dziesięć; z jednego bowiem i dwóch i trzech i czterech powstaje dziesięć. Jest przeto ta liczba pierwsza Tetraktys, a nazwano ją 'źródłem wiecznej natury' dlatego, iż podług niej cały wszechświat uporządkowany jest zgodnie z harmonią; harmonia zaś jest systemem trzech konsonancji" Adversus mathematicos, VII, 92).

Owe konsonancje to właśnie: kwarta, kwinta i oktawa.

Na obrazie greckie nazwy interwałów wpisane są w dziwne naczynia tak, że ich migotliwość imituje wodę i przywołuje wersy Teona ze Smyrny: ,,Mówią, że Lasos z Hermione oraz pitagorejczyk Hippasos z Metapontu wykorzystywali szybkie i wolne ruchy, z których powstawały akordy. […] Przenieśli stosunki liczbowe na wazy. Mając dwa naczynia, jedno z nich pozostawili puste, drugie zaś napełnili płynem w połowie. Uderzając w dwie wazy uzyskali oktawę. Kiedy natomiast jedno z naczyń pozostawili puste, drugie zaś napełnili tylko do jednej czwartej i raz jeszcze w nie uderzyli, wtedy uzyskali kwartę; i kwintę, kiedy napełnili naczynie w jednej trzeciej, ponieważ stosunek części pustych do oktawy wynosi dwa do jednego, w przypadku kwinty trzy do dwóch, a kwarty cztery do trzech" (FVS 18A13).

Wspomnianemu Hippasosowi z przypisywane jest wybitne odkrycie matematyczne.

Otóż miał on pokazać, że bok a oraz przekątna d pięciokąta foremnego są niewspółmierne, co znaczy, że nie istnieje taki odcinek X, dla którego by zachodziło a=nX,\ d=mX, dla pewnych liczb naturalnych n, m (rys. 1). Jego dowód oparty był na algorytmie anthyphairesis, a polegał - w uproszczeniu - na tym, że gdy wykreślimy przekątne pięciokąta, otrzymamy mniejszy pięciokąt, a procedurę tę można powtarzać w nieskończoność (rys. 2).

]

W dzisiejszej matematyce rozumowanie to przedstawiamy za pomocą ułamków łańcuchowych, ale w 150 lat po Hippasosie Euklides udowodnił, że przekątne pięciokąta foremnego "dzielą się w stosunku skrajne do średniej, a większe części są równe bokom pięciokąta", innymi słowy EG : FG = FG :EF (rys. 3).

Punkt przecięcia przekątnych, F, wyznacza tzw. ,,złoty podział" odcinka EG,

dlatego badając proporcje będziemy posługiwać się pięciokątem i gwiazdą pięcioramienną.

Leonardo da Vinici: (1) Portret Izabelli d'Este, 1500, (4) De divina proportione.

Odkrycie Hippasosa symbolizowane gwiazdą pięcioramienną zostało uwiecznione na monetach z Metapontu i Melos z V wieku p.n.e. Ale znane są też i takie podania, wedle których pitagorejczycy utopili Hippasosa za to, że wyjawił tajemnicę, jak skonstruować dodekahedron i jak wpisać go w kulę. Być może stąd wywodzi się czarna legenda pentagramu i jego udział w ikonografii satanistycznej. [2]

Wróćmy do Rafaela. U dołu, z prawej strony, widzimy grupę młodzieńców. Jeden wznosi oczy ku niebu, a pozostali wpatrzeni są w drobne ruchy mężczyzny w sile wieku. Ten, pochylony, kreśli coś cyrklem w łupkowej tabliczce. To Euklides z Aleksandrii.

(1) Causarum cognitato, fragment. (3) Leonardo da Vinci, rysunki do twierdzenia XII.3. Rękopis E, karta 56, 1513-1514.

Na zbliżeniu (rys. 1.) rozpoznajemy trójkąty z twierdzenia XII.3 Elementów o rozkładzie czworościanu foremnego.

W środku obrazu znajdujemy dwóch mężczyzn. Młodszy jakby przystanął, lewą ręką podtrzymuje księgę wspartą na udzie. Z łatwością odczytujemy włoski tytuł: Etica. To Arystoteles. Pamiętamy jego doktrynę czterech przyczyn, jednakowoż Rafael przedstawia Filozofa z Etyką, a nie z Metafizyką. Zatem nie forma i nie materia, i nie przyczyna celowa, i nie przyczyna sprawcza, a raczej etyczna zasada złotego środka - z tą mądrością występuje Arystoteles w przedstawieniu.

Starszy zwolnił kroku, ale nie zatrzymuje się. Ma około 60. lat. Rozpoznajemy twarz Leonarda da Vinci.
Lewą ręką podtrzymuje księgę opatrzoną włoskim tytułem Timeo. Zatem to Platon ze swoją kosmologią. Traktat Platona jest w samym centrum obrazu.

Timajos opowiada o powstaniu i naturze świata: ,,Próbujemy wytłumaczyć, dlaczego Stwórca sprawił, że i ten świat się narodził. Odpowiadamy: był dobry! A kto jest dobry nie odczuwa nigdy żadnej zazdrości wobec nikogo. Wolny zatem od niej bardzo pragnął, aby wszystko było, ile możności, podobne do niego. Jeśli ktoś przyjmuje od mądrych ludzi to zdanie za główną przyczynę powstania świata, postępuje bardzo rozumnie".

Grecki Stwórca to Demiurg; nie kreuje on świata z nicości, ale kierowany rozumem wprowadza ład do tego, co zastał. Zaczął więc Demiurg składać ,,ciało świata", najpierw z ognia i ziemi, wedle reguły: ,,Otóż najpiękniejszym wiązadłem jest to, które tworzy jedno jedyne jestestwo z rzeczami, które ono łączy. Skutek ten osiąga najpiękniej proporcja. W rzeczy samej, gdy z jakichkolwiek trzech, przedstawiających linie lub płaszczyzny, linia średnia tak się ma do ostatniej, jak pierwsza do średniej, i odwrotnie, jeśli średnia tak się ma do pierwszej jak ostatnia do średniej, wtedy średnia staje się pierwszą i ostatnią, a ostatnia i pierwsza staje się z kolei średnią. W ten sposób wszystkie terminy mają tę sama funkcję, wszystkie grają tę samą rolę względem siebie i w tym wypadku wszystkie tworzą tę samą jedność".

O czym tu Platon pisze? Podzielmy odcinek na dwie części, a, b i niech b będzie większą. Gdy odcinki (a+b), b, a są ustawione według wielkości, wtedy (a+b), tj. cały odcinek, jest pierwszą ,,wielkością", b - średnią, a - ostatnią. I wówczas ,,średnia tak się ma do ostatniej, jak pierwsza do średniej" to proporcja
b : a = (a+b) : b. Odwracając} ją dostajemy b : (a+b) = a : b, czyli ,,średnia tak się ma do pierwszej jak ostatnia do średniej". Dzisiaj taki podział nazywamy ,,złotym", w Elementach Euklidesa jest on opisywany słowami ,,całość do większej ma się tak, jak większa do mniejszej", albo jest nazywany stosunkiem ,,skrajne do średniej", tj. (a+b):b=b:a. Euklides pokazał, jak za pomocą cyrkla i linii podzielić odcinek w stosunku ,,skrajne do średniej", pokazał też, że nie ma liczb, które by były w takim stosunku.

Wróćmy do świata. Zrobiony tylko z ognia i ziemi byłby on płaski. ,,W rzeczywistości jednak wypadało, aby ciało świata było bryłą. Otóż jeden termin pośredni nie wystarcza, by połączyć nim ciała stałe: potrzeba w tym celu dwóch. Dla tej przyczyny Bóg umieścił powietrze i wodę w środku między ogniem i ziemią i rozłożył te elementy w tym samym stosunku jedne do drugich, o ile to były możliwe". Tak to w kosmologii Platona ogień, powietrze, woda i ziemia tworzą elementy, żywioły, zasady świata, po grecku \sigma\tau o\iota\chi\varepsilon\iota\alpha.

I przystąpił Demiurg do kształtowania elementów i ,,otrzymały od Niego swoje formy pod wpływem Idei i Liczb". Jakie formy?

,,Teraz powinniśmy wyjaśnić, jakie własności winny posiadać cztery najpiękniejsze ciała, by, z jednej strony różniły się między sobą, a z drugiej by mogły rodzić się jedne z drugich, gdy się rozpuszczają". Otóż ich ściany zbudowane są z trójkątów prostokątnych dwojakiego rodzaju. Pierwszy rodzaj ma ,,przeciwprostokątną dwa razy dłuższą od najmniejszego boku", z sześciu takich trójkątów ,,utworzy się jeden trójkąt równoboczny". Drugi - tworzą trójkąty równoramienne, ,,z czterech takich trójkątów powstaje czworobok równoboczny". Z trójkątów równobocznych i kwadratów formowane są kolejno czworościan, ośmiościan, dwudziestościan i sześcian.

J. Kepler, Harmonices Mundi, 1619, s. 55.

Ogień: ,,Jeśli złączymy razem cztery trójkąty równoboczne tak, aby trzy kąty płaskie zeszły się razem, powstaje jeden kąt bryłowy [...] A gdy się utworzy cztery kąty tego rodzaju, mamy już złożoną pierwszą bryłę, którą można podzielić na równe i symetryczne części powierzchnią kulistą, w którą jest wpisana".

Powietrze: ,,Drugi gatunek składa się z tych samych trójkątów. Osiem z nich łączy się razem dla utworzenia trójkątów równobocznych, a te tworzą razem jeden kąt bryłowy [...]. Gdy sześć
kątów bryłowych tego rodzaju zostało skonstruowanych, ciało drugiego gatunku jest ukończone".

Woda: ,,Trzeci gatunek jest utworzony przez zespół stu dwudziestu trójkątów podstawowych. [...] Posiada on dwadzieścia ścian, którymi są trójkąty równoboczne w liczbie dwudziestu".

Ziemia: ,,Gdy powstały te trzy bryły, pierwszy gatunek trójkąta zaprzestał swojej funkcji. Z kolei trójkąt równoramienny zrodził naturę drugiego ciała. [...] Bryłą, która w ten sposób powstaje, jest sześcian, którego podstawy stanowi sześć powierzchni czworokątnych o równych bokach".

Wszechświat: ,,Pozostała jeszcze jedna i ostatnia kombinacja. Bóg posłużył się nią dla wszechświata, gdy kreślił jej plan". Co to za ,,kombinacja"? Tego Platon nie wyjawił.

ΣTOIXEIA. Jeśli wierzyć, że koniec wieńczy dzieło, to sens Elementów zapisany jest w ostatnich twierdzeniach. W twierdzeniach XIII.13-17 znajdujemy konstrukcje - kolejno: czworościanu, ośmiościanu, sześcianu, dwudziestościanu i dwunastościanu, a za każdym razem pokazane jest też, jak na danej bryle opisać kulę. A wreszcie ostatnie twierdzenie Elementów zamykają słowa: ,,Dlatego, poza pięcioma wymienionymi, żadna inna bryła ograniczona figurami o równych bokach i równych kątach nie może być skonstruowana. Co było do okazania." (XIII.18).

Czy można wątpić, że tytuł ΣTOIXEIA wprost nawiązuje do platońskich elementów, do ognia, powietrza, wody, ziemi, i całego świata?
[ W Metafizyce Arystotelesa znajduje bardziej prozaiczne objaśnienie znaczenie słowa ,,elementy": ,,nazywamy też 'elementami' te twierdzenia geometryczne, których dowód jest zawarty w dowodzie innych twierdzeń, wszystkich lub większości" (III, 998a); zob. także V, 1014a.]

Najtrudniejszym zadaniem w projekcie Euklidesa jest konstrukcja pięciokąta foremnego, z którego budowane są ściany dodekahedronu. Jest ono rozpisane jest na wiele etapów, a pierwszy istotny krok poczyniono już w Księdze II. Czytamy:
,,Podzielić tak daną linie prostą, aby prostokąt zawarty między całością a jedną z części, był równy kwadratowi na pozostałej części" (II.11). Problem ten można tak opisać: podzielić odcinek na takie części a,b, że całość a + b będzie w takim stosunku do większej części b jak część większa b do mniejszej a czyli (a + b) : b = b : a.

Konstrukcja Euklidesa przebiega jak następuje: (1) na odcinku AB budujemy kwadrat ABCD, (2) w połowie AC wyznaczamy punkt E, następnie przedłużamy AC, (3) zakreślamy okrąg o promieniu EB i wyznaczamy punkt przecięcia F, (4) budujemy kwadrat FGAH. Pokazuje się, że kwadrat FGAH jest równy prostokątowi HBKD.

Euklides nawiązuje do tych faktów w Księdze VI, ale wówczas opisuje je językiem teorii proporcji: ,,linię prostą AB podzielić w stosunku skrajne do środkowej" (VI.30).
Definicja VI.2 wyjaśnia, co to znaczy: ,,Mówi się, że linia prosta jest podzielna w stosunku skrajne do środkowej, gdy jak całość jest do większego odcinka, tak większy do mniejszego".
Odnosząc to do twierdzenia II.11 dostaniemy AB : AH = AH : HB.

Droga do konstrukcji dodekahedronu zawiera kilka matematycznych perełek, ale jest długa, dlatego oszczędzimy jej Czytelnikowi. Spójrzmy tylko na konstrukcję pięciokąta. Kluczowym momentem jest twierdzenie IV.10, gdzie budowany jest ,,trójkąt równoramienny, w którym każdy z kątów przy podstawie jest podwojeniem pozostałego". To właśnie w tej konstrukcji wykorzystywany jest ,,złoty podział", mianowicie AB:AC=AC:CB. Platon nie uwzględnił trójkątów tego rodzaju w swojej kosmologii i dlatego nie potrafił powiedzieć, jaką konstrukcją ,,Bóg posłużył się dla wszechświata".

W roku 1494 Fra Luca Pacioli, matematyk, uczeń Pierra della Francesci, opublikował traktat Summa de arithmetica, geometria, proportioni et proportionalita. Dzieło szybko przyniosło mu znaczny rozgłos, a w dowód uznania za tę pracę Fra Luca do dzisiaj jest nazywany Ojcem Księgowości. Wiadomo, że Summę nabył i studiował Leonadro da Vinci, który skądinąd skrupulatnie notował wszystkie swoje przychody i wydatki i przy tej pozycji zapisał kwotę 119 soldów. W roku 1497 Pacioli przybył do Mediolanu na zaproszenie Lodowico Sforzy, by uczyć matematyki. Wtedy to poznał go da Vinci i rozpoczął pod jego opieką studiowanie Elementów Euklidesa. Leonardo - jak pisze jego biograf - ,,z niemal ewangeliczną pokorą, jak pilny uczeń, rozwiązywał krok po kroku kolejne problemy matematyczne", a miał wówczas 45. lat i właśnie kończył Ostatnią Wieczerzę. W tym samym czasie Pacioli finalizował dzieło, które przyniosło mu największą sławę - De divina proportione. Rzecz opublikował po latach, w roku 1509, w Wenecji, a w tym samym czasie wydał też swój łaciński przekład Elementów.

Leonardo da Vinci: (1-2) De divina proportione}, (3) Kodeks Atlantycki, karta 518, 1513-1514.

De divina proportione składa się z trzech Ksiąg. W pierwszej omawiane są kwestie związane ze ,,złotym podziałem" w Elementach i właśnie tutaj to, co Euklides definiował jako ,,stosunek skrajnych do środkowej", Pacioli nazwa Boską Proporcją. (3)

Księga Druga oparta jest na traktacie Witruwiusza De architectura, a jako swój autorski wkład dodał Pacioli partie poświęcone krojom trzcionek łacińskich. Księga trzecia to włoski przekład pracy Piero della Francesci De corporibus regularibus.
Leonardo da Vinci miał znaczący udział w powstaniu De divina ..., wykonał mianowicie blisko 60. rysunków do tej pracy, a spośród niech najbardziej znane są bryły platoński. Obok tradycyjnych przedstawień, prezentujących z perspektywy wybrane strony bryły (rys. 1, Duodecedron planus solidus), stworzył zupełnie nowatorski w skali całej historii matematyki sposób przedstawienia, który polega na tym, że obrazowane są jedynie niby wycięte w drewnie krawędzie bryły (rys. 2, Duodecedron planus vacuus).

Carlo Pedretti podaje, że dzięki Paciolemu Leonardo zdołał przyswoić trzy pierwsze Księgi Elementów. Śledząc szkice do ilustracji De divina proportione widzimy dużą znajomość geometrii opisanej przez Euklidesa w ostatnich Księgach, a rękopisy z późniejszych lat dowodzą, że Leonardo studiował Elementy do końca życia.

Studium do Ostatniej Wieczerzy, 1493 - 1494

Leonardo Vinci, Ostatnia wieczerza. Licząc szkice, studia anatomiczne i psychologiczne oraz wykonanie fresku Ostatnia wieczerza powstała w latach 1490-1498. Opracowany jest tu każdy szczegół, każdy przedmiot, każdy gest, a wszystko to podporządkowano znaczeniom biblijnym i teologicznym. Spójrzmy tylko na dwa przykłady.

Leonardo ukazuje apostołów poruszonych słowami Jezusa ,,Jeden z was mnie wyda" (Jan 13, 21)
Piotr, porywczy, zaciska dłoń na rękojeści noża, przysuwa się do Jana. Ten, jedyny nieporuszony słowami o zdradzie, łagodnie przechyla głowę do Piotra i zaraz spyta: ,,Panie, kto to?" (Jan 13, 25). Judasz jest przestraszony, przewraca solniczkę. W prawej dłoni ściska sakiewkę, lewą wyciąga, by zanurzyć chleb w misie. Za chwilę Jezus wypowie słowa: ,,Jeden z dwunastu, ten który ze mną rękę zanurza w misie" (Marek 14, 20).

Apostołowie, połączeni w grupach po trzech, zasiadają po sześciu z lewej i sześciu z prawej strony Jezusa. To novum. Wcześniej istniała tradycja umieszczania Judasza po przeciwnej stronie stołu, naprzeciw pozostałych apostołów, tym sposobem był on przedstawiany jako już osądzony. Pod wpływem nauczania św. Tomasza o dobrowolności grzechu Leonardo przedstawia Judasza wśród Apostołów, w grupie z ukochanym uczniem Jezusa, Janem, oraz następca Jezusa, Piotrem.

Rękopisy Leonarda bogato dokumentują przygotowania do Ostatniej Wieczerzy. Znamy wiele rysunków poszczególnych postaci, warianty póz, szkice psychologiczne. Towarzyszą temu konstrukcje geometryczne, szkice architektoniczne. Kompozycja całości pozostaje ciągle tajemnicą, co otwiera pole spekulacjom. Czy Leonardo kierował się Boską Proporcją? Malowidło jest na wskroś religijne, jeżeli więc w kompozycji zawarty jest dodatkowy sens, to będzie to jakieś religijne przesłanie.

Salvador Dali, Ostatnia Wieczerza, 1955. Scena przedstawiona na obrazie rozgrywa się o chłodzie poranka, zapewne nad jeziorem Genezaret. Właśnie opada mgła, rybackie łódki lekko się kołyszą marszcząc taflę wody. ,,A kiedy już nastał ranek, Jezus stanął na brzegu. Uczniowie jednak nie widzieli, że to był Jezus" (Jan 21, 4).

Apostołowie na obrazie rozmieszczeni są symetrycznie: pięciu po prawej, pięciu po lewej stronie Jezusa, dwaj pozostali - po przeciwnej stronie stołu. Nie widzimy ich twarzy, a różnią się tylko kolorem włosów. Klęczą, owinięci w długie, białe peleryny, z opuszczonymi z głowami, zastygli w modlitwie.
Pośrodku Jezus Zmartwychwstały. Przedstawiony jest tak, że siedzi za stołem i zarazem wyłania się z wody.
Prawą dłonią wskazuje ku górze, gdzie szeroko rozłożone ramiona młodzieńca mają objąć dodekahedron, w którym zamknięte jest całe przedstawienie.

W 1940 roku Dali uciekł z Europy do Kalifornii. Po ośmiu latach wrócił do Hiszpanii i mniej więcej wtedy zaczął tworzyć obrazy religijne. Biograf artysty tak opisuje ten okres: ,,Dali zaczął tam [w Ameryce] pisać autobiografię. Pogłębiał swoje studia estetyczne i co raz więcej czasu poświęcał włoskiej tradycji malarskiej. Szczególne znaczenie obudziła w nim boska proporcja - jak nazywał to Platon - złoty podział. [...] Geometria, matematyka, anatomia i perspektywa stały się teraz obiektami tego samego fanatycznego entuzjazmu, z jakim wcześniej penetrował podświadomość w poszukiwaniu źródła natchnienia. Obrazy Leda atomowa (1948), Madonna z Port Lligat bazują na pitagorejskim pentagramie, natomiast Ostatnia Wieczerza zdominowana jest przez złoty prostokąt". Dali zaś tak komentował swoją Ostatnią Wieczerzę: ,,arytmetyka i filozoficzna kosmologia oparta na paranoicznej wzniosłości liczby dwanaście [...]". Słowa te - tak Dalego, jak i biografa - nie świadczą o gruntownych studiach, to raczej zapis wrażeń z kartkowanych książek. Próżno też szukać w Ostatniej Wieczerzy Dalego jasnego planu filozoficznego, lepszym narzędziem analizy byłaby raczej archeologia przedstawień. Mamy tu bowiem nawarstwienie skojarzeń sięgających antycznej Grecji, Platona i pitagorejczyków, obrazów zaadoptowanych później przez tradycję chrześcijańską i wzbogaconych umiłowaniem matematyki doby Renesansu.

Literatura traktująca o fresku Rafaela jest w zasadzie nieprzebrana. Istotne wskazania bibliograficzne znajdzie czytelnik na stronie
http://www.angelfire.com/sls302/bibliography.html. Niżej podajemy jedynie te pozycje, które okazały sie pomocne przy pisaniu niniejszego artykułu.

Diels H.A., Kranz W., Die Fragmente der Vorsokratiker, Berlin 1952 (cytowany fragment w tłumaczeniu K. Mrówki).
Euclidis Elementa, ed. J.L. Heiberg, Leipzig 1883-1885 (cytowane fragmenty w tłumaczeniu P. Błaszczyka i K. Mrówki).
Maddox C., Salvador Dali, tł. E. Wanat, Taschen, Poznań.
Padretti C. (red.), Leonardo da Vinci, tł. S. Królak, Arkady, 2006.
Platon, Timajos, tł. P. Siwek, Warszawa 1986 (dla zachowania większej zgodności z oryginałem, w kilku miejscach tłumaczenie zostało nieznacznie zmienione).

0. Potoczna nazwa fresku ,,Szkoła ateńska" pochodzi najpewniej z XVII-wiecznych francuskich przewodników turystycznych.

1. Klasyczna charakterystykę pitagorejczyków podaje Arystoteles w Metafizyce: ,,tak zwani pitagorejczycy pierwsi zająwszy się naukami matematycznymi nauki te rozwinęli, a zaprawiwszy się w nich sądzili, że ich zasady są zasadami wszystkich rzeczy [...] dostrzegli też w liczbach właściwości i proporcje muzyki; skoro więc wszystkie inne rzeczy wzorowane są, jak im się zdawało, w całej naturze na liczbach, a liczby wydają się pierwszymi w całej naturze, sądzili, że elementy liczb są elementami wszystkich rzeczy, a całe niebo jest harmonią i liczbą" (I, 985b-986a). Stan dzisiejszej wiedzy na temat Pitagorasa i pitagorejczyków wyznaczają artykuły Leonida Zhmuda (Phronesis 34, 1989 czy Historia Mathematica 16, 1989.

2. Przypowieść o Hippasosie powtarzamy za artykułem Kurta von Fritza

The Discovery of Incommensurability by Hippasus of Metapontum,

The Annals of Mathematics 46, 1945. Kolejne pokolenia historyków matematyki greckiej (W. Knorr, D. Fowler, R. Netz) milczeniem zbywają spekulacje von Fritz'a. Natomiast teza, że algorytm anthyphairesis, a więc w zasadzie to, co dzisiaj nazywamy algorytmem Euklidesa, był znany na długo przed Euklidesem jest dzisiaj powszechnie akceptowany.

3. Na stronie Mathworld.wolfram.com znajdujemy taka oto notkę: ,,The term 'golden section' (in German, goldener Schnitt or der goldene Schnitt) seems to first have been used by Martin Ohm in the 1835 2nd edition of his textbook Die Reine Elementar-Mathematik (Livio 2002, p. 6). The first known use of this term in English is in James Sulley's 1875 article on aesthetics in the 9th edition of the Encyclopedia Britannica". Sądzimy jednak, że termin 'złota proporcja' jest dużo starszy.

17 kwietnia - Światowy Dzień Chorych na Hemofilię - moje plakaty

2011-04-01T23:44:00.014+02:00

z materiałów prasowych Stowarzyszenia

__________________________________________

Gdy krew nie krzepnie prawidłowo, konieczne jest prawidłowe leczenie

17 kwietnia obchodzony jest Światowy Dzień Chorych na Hemofilię.
To okazja, aby przypomnieć, co to jest hemofilia i podkreślić, jak ważne jest wsparcie dla chorych, szczególnie dla dzieci.

Hemofilia to choroba genetyczna polegająca na niedoborze lub braku we krwi jednego z czynników krzepnięcia (czynnika VIII przy hemofilii A lub czynnika IX przy hemofilii B). Niewielkie urazy i skaleczenia nie są niebezpieczne dla chorych, jednak te poważniejsze mogą się okazać nawet groźne dla życia. Niebezpieczne są również krwawienia wewnętrzne, głównie do stawów i mięśni.
- Nie widać ich, ale są bardzo bolesne. Ból jest wtedy taki, jakby włożyć rękę pomiędzy zamykane drzwi - opowiada jeden z chorych.

Powtarzające się wylewy nieodwracalnie niszczą stawy. Dlatego chorzy, którzy przez wiele lat byli nieprawidłowo leczeni (nie otrzymywali wystarczającej ilości czynników krzepnięcia), mają dziś ogromne problemy z poruszaniem się: chodzeniem, wsiadaniem do autobusu, wchodzeniem po schodach.
Większość z nich musi być na rencie.

Dzieci czekają na najbezpieczniejsze leki

Od 2008 r. w Polsce funkcjonuje program leczenia profilaktycznego. Dzieci i młodzież do 18. roku życia dostają 2-3 razy w tygodniu zastrzyk z czynnika krzepnięcia, dzięki czemu unikają większości wylewów.

- Kiedyś każdy wylew wyłączał synka na kilka dni z normalnego funkcjonowania. Dziś dzięki leczeniu profilaktycznemu Janek może normalnie funkcjonować, chodzi do szkoły, jeździ na wakacje. I, co najważniejsze, w przyszłości nie będzie chodzić o kulach, jak starsi chorzy – mówi Agnieszka Cybulska, mama 8-letniego chłopca chorego na hemofilię.

Niestety, mimo że program istnieje już trzeci rok, wciąż nie funkcjonuje prawidłowo. Największą bolączką rodziców jest to, że dzieci (poza bardzo wąską grupą nowo zdiagnozowanych w tym roku) otrzymują leki pochodzące z osocza krwi.

- Cieszę się, że Jasiek dostaje czynnik, ale jednocześnie mam obawy, bo wiem, że to jest lek pochodzący z osocza pobranego od wielu tysięcy osób. Czy one na pewno wszystkie były zdrowe? Mój tata w ten sposób zaraził się wirusowym zapaleniem wątroby typu C. Wiem, że w tej chwili leki nie przenoszą już WZW typu C. Jednak, tak jak kiedyś nie znano wirusa wywołującego tę chorobę, tak samo teraz nie znamy wielu innych czynników zakaźnych, które mogą przenosić inne choroby – dodaje Agnieszka Cybulska. – W większości krajów, nawet u naszych sąsiadów – w Czechach, na Litwie, na Węgrzech – dzieci otrzymują najbezpieczniejsze, rekombinowane czynniki krzepnięcia. Oburza i boli, dlaczego pozbawia się dzieci z Polski możliwości korzystania z najbezpieczniejszych leków.

Rekombinowane czynniki krzepnięcia, wytwarzane na drodze inżynierii genetycznej to leki o najwyższym profilu bezpieczeństwa. Od wielu lat o dostęp do nich stara się Polskie Stowarzyszenie Chorych na Hemofilię (petycję w tej sprawie można podpisać w Internecie na stronie www.hemofilia.of.pl). Na Litwie, w Czechach, w Bułgarii, na Węgrzech i w wielu innych krajach o podobnej sytuacji ekonomicznej, jak w Polsce, stosuje się leki rekombinowane. Nie tylko dla najmłodszych dzieci, ale również dla chorych, którzy byli wcześniej leczeni lekami osoczopochodnymi.

Podpisz list otwarty http://www.idn.org.pl/hemofilia/

Przekaż 1% podatku dochodowego

Polskiemu Stowarzyszeniu Chorych na Hemofilię

KRS: 0000169422

ul. I. Gandhi 14

02-776 Warszawa

Numer konta: PKO BP SA IX/O Warszawa 62 1020 1097 0000 7502 0099 9185

Zaprojektowałam plakaty przeznaczone do użycia w kampanii na rzecz profilaktycznego leczenia dzieci chorych na hemofilię.

Pomysł z ćmą nawiązuje do mojego wcześniejszego projektu okładki broszury "Jak dbać o naczynia krwionośne? Miejsca zastrzyków dożylnych" Motyl dotyka, ledwie muska naczynia. Nie rani.

Na plakacie powyżej nocny motyl to ćma Zawisak tawulec.

Z moich fotografii wybrałam to zdjęcie, bo dobrze się wrysowuje w pamięć, intryguje, budzi pytania. Jednocześnie jest w 100% pogodne i sympatyczne. Czuć wysokie słońce i wakacje.

Drugi plakat bez zagadki i symbolu. Szkoła, koledzy, przyjaźń. Chłopiec zwraca się w naszą stronę z przekazem, za chwilę wróci do swoich zwyczajnych dziecięcych spraw.

Projekty okładek książek naukowych

2011-03-30T23:08:00.006+02:00

W projektach okładek książek naukowych wykorzystałam elementy graficzne związane z tematem, potraktowałam je instrumentalnie, jak materię do skonstruowania bogatego obrazu. Nakładane na siebie warstwy wykresów, rysunków, obrazów funkcji Greena utkały kompozycję.

W centrum Newton z obrazu Williama Blake'a.
Tło stanowi olbrzymi wafel krzemowy.

Tutaj, na waflu krzemowym, jak na talerzu, jajka. Uzbrojone i nieuzbrojone.

Więcej projektów okładek na mojej stronie www.kopanska.pl

Tak wyglądała moja stara strona

2010-11-18T00:11:00.008+01:00

Tak wyglądała moja stara strona, nowa wygląda tak:

LINK: WWW.kopanska.pl

David Hockney Wspaniały

2010-11-04T02:53:00.027+01:00

Ciekawy artykuł w BBC, w dziale News Technology:
http://www.bbc.co.uk/news/technology-11666162
David Hockney twórczy i wspaniały, a jak się dobrze ma, a jak świetnie wygląda.

Jak mnie to cieszy. Paryska wystawa cudowna, chciałabym ją zobaczyć. Hockneya zawsze interesowały nowe technologie. Kiedyś były to serie obrazów składanych z polaroidowych fotografii, kubistyczne kompozycje, bardzo współczesne, malarskie i filmowe zarazem. Pamiętam poskładany akt kobiecy i moje zadziwienie.

Prawda jest taka, że D.H. jest jedynym żyjącym artystą malarzem, którego twórczość naprawdę poraża mnie swoją intensywnością i żywotnością.

David Hockney "Nichols Canyon"

David Hockney Photo: David Sandison/Independent

Photo. Peter Schlesinger

Kiedy myślę, że chyba już nie żyję, że nie reaguję, że mnie nic nie rusza i nie wzrusza we współczesnej sztuce, że w najlepszym razie coś jest zmyślne, albo niezmyślne, ciekawe, sprytne, zaangażowane, w słusznej sprawie i niesłusznej, głupie, mądre, że czegoś jest bardzo dużo i się ktoś napracował, albo z suchej szmaty wyciśnięte,

wtedy
zaglądam sobie do Davida Hockneya i już mi serce bije szybciej, już mi lepiej.

Od dawna już tworzył obrazy cyfrowe (1985). Kiedyś używał piórka, teraz w dobie ekranów dotykowych woli palce.
Maluje cyfrowo prawą i lewą ręką, olejami zaś pędzlem i tylko prawą.

Od kilku miesięcy używam dużego tabletu Intuos4, więc ciągle jestem na etapie piórka cyfrowego. Można wydłużyć je do 21cm, co daje złudzenie, że trzyma się w dłoni pędzel i to mnie na razie zadowala. Piórko jest takie wrażliwe i czułe na dotyk tabletu, że nie przypomina tego na drucie sprzed 25 lat, którym szorował Hockney. Radość tworzenia na ekranie, malowania światłem jest rozkoszą.

Z twórczością Hockneya jestem związana w sposób szczególny. Właściwie odkryłam go dla siebie poprzez zakazane malarstwo Zbysława Maciejewskiego. Gdy byłam na I roku malarstwa w krakowskiej ASP (1987), zaraz na samym początku roku akademickiego obejrzałam wielką retrospektywę wtedy jeszcze żyjącego Zbysława Marka Maciejewskiego. Byłam zachwycona, oczarowana, oczy mi błyszczały, policzki płonęły, włosy zawijały się w jeszcze ściślejsze loki, jednym słowem – zauroczenie, zakochanie.

Mr and Mrs Clark and Percy (1971), depicting Ossie Clark and Celia Birtwell – the only work by a living artist in the BBC's greatest British paintings vote in 2005

David Hockney - wystawa, ale nie wiem gdzie to było.

Opowiadałam o wystawie na uczelni, młody asystent zwrócił do mnie twarz i przez dwie godziny tłumaczył, że moje zachwyty i uczucia są absolutnie niewłaściwe i niepoprawne, a malarstwo Maciejewskiego jest złe, niedobre, nic nie warte, że jest to przecież malarstwo estetyczne* i nie powinno, co tam nie powinno, nie może mi się podobać! To nie jest PRAWDZIWA sztuka. To jest komercja. Cóż może być gorszego i bardziej haniebnego?

(Asystent ten awansował, tworzy i jest konsekwentny, maluje z wielkim trudem. „Być konsekwentnym” to drugi ciekawy termin – wytrych mocno nadużywany wtedy w akademii, bycie „konsekwentnym” było wartością samą w sobie, nie ma chyba nic bardziej niszczącego dla młodego artysty niż bycie konsekwentnym.)

Osłupiałam. Powoli, miesiąc za miesiącem zaczynałam rozumieć, że „prawdziwa sztuka” nie może być tworzona szybko, sprawnie, lekko, z przyjemnością. „Prawdziwa sztuka” powstaje w bólu i cierpieniu, powoli, drapiąc z bezsilności połamanymi zakrwawionymi paznokciami po kamieniach, aż wyżłobimy rowek, wtedy to jest „prawdziwa sztuka”, a najlepiej żłobić nogą, bo wtedy pozbędziemy się tej zdradliwej sprawności, która prawdziwej sztuce nie służy*.

Więc żłobiliśmy rowek, ale było mi jakoś ciężko („to zupełnie naturalne, przyzwyczaisz się, tak trzeba”) ciężko nawet nie dlatego, że trzeba było żłobić (lubię pracować), ciężko mi było, bo musiałam moją prawdziwą orientację twórczą ukrywać. A to jest trudne. Zmieniałam pracownie, jak wychodziło na jaw jaka naprawdę jestem, wtedy wszystko zaczynało się psuć – „to jest malarstwo estetyczne, pracujesz za szybko, za łatwo ci idzie, nie powinno się tak szybko malować, rysować, bo wtedy gubisz to, co najważniejsze…”

Przecież wiedziałam, że moje obrazy były słabe, potrzebowałam bardzo wsparcia i mistrza, ale w moim świecie, a nie w tym obcym. Szukałam pracowni, w której znalazłabym zrozumienie dla mojego bardzo nieprzyzwoitego gustu. Byłam już na III czy IV roku, a ciągle nie mogłam sobie znaleźć miejsca. Nieodżałowany profesor Zbylut Grzywacz uczył mnie rysunku i w jego pracowni czułam, że robię postępy, niestety i on nie aprobował moich prób malarskich, uważał, że podążam w niewłaściwym kierunku, nie przeszkadzało mu to jednak oceniać moich prac bardzo wysoko. Gdyby Profesor prowadził również oprócz pracowni rysunku również malarstwo, chętnie bym u niego studiowała. Zbylut Grzywacz nie uważał się za dobrego malarza, ale potrafił zobaczyć malarstwo, a jego krytyczne uwagi zawsze były ciekawe i inspirujące.

Przeszłam przez kilka pracowni malarstwa. Studiowałam u różnych profesorów, z różnym skutkiem. generalnie - huśtawka nastrojów.

Zausznicy pewnego profesora szeptali mi do ucha:

„Profesor powiedział, że ten obraz przypomina opakowanie od herbaty! Profesor powiedział, że to chyba projekt puszki”.
---

Profesor
     Na wystawie semestralnej pokaże pani te obrazy.

Ja
     Te!? Te są najgorsze… takie poprawne, panie profesorze, chciałabym pokazać tę martwą naturę z lwem…

Profesor
     Nie, nie, nie. Wykluczone. Nie dostanie pani wtedy zaliczenia, a swoją drogą, dlaczego zamiast modelki jest w tym miejscu lew, a poza tym jak można w ten sposób łączyć kolory!
---
Już wiedziałam, że można i się od tego nie umiera. Wiedziałam, że kocham malować takie obrazy, ale pozostawało pytanie: jak skończyć tę szkołę?
Obraz się podobał i budził żywe uczucia, przychodzili ludzie z innych pracowni zobaczyć ten skandal. To było naprawdę zabawne, że w tych czasach obraz był nie do przyjęcia z powodu lwa i dziwnych kolorów. Trudno mi to zrozumieć, trudno nie powstrzymać śmiechu.
Z mojego dyplomu próbowałam uczynić coming out i przyznać się: tak, maluję obrazy, które klasyfikujecie jako "malarstwo estetyczne". Napisałam pracę, w której próbowałam wytłumaczyć, jak to rozumiem, co to naprawdę znaczy. Praca była chyba niezbyt dobrze napisana, bo została całkiem zignorowana. Zauważono tylko, że jest wydrukowana na kolorowych kartkach, sama również byłam ubrana bardzo kolorowo i to miało znaczyć, że jestem szczera, a moja twórczość pasuje do mnie. Więc OK, wyróżnienie.

Wiedziałam, że istnieje David Hockney i Ronald Brooks Kitaj, i że sztuka powstaje na miliard sposobów, we krwi, pocie, spermie, błocie na pionowej ścianie, ale i we krwi, spermie, pocie, kwiatach i na łyżwach!

David Hockney zostaje namaszczony przez Picassa. Rysunek Hockneya. Muszę poszukać prawdziwego tytułu.

Umiejętność sprawnego rysowania bardzo się tym Artystom przydała.
Niech ręka zrobi to, co pomyśli głowa. Umiejętność - to narzędzie i musi być dobrej jakości.

Trzymam w ręku licho wydany katalog z wystawy w Krakowie z 1980r.
347 grafik Picassa ze zbiorów Ludwiga w Akwizgranie. Katalog ten mam od roku 1982.
347 grafik Picasso stworzył w przeciągu niespełna 7 miesięcy w 1968 roku. Miał wtedy 87 lat.

Prace są zachwycające, przepiękne. Artysta tworzył jak maszyna, szybko, bezbłędnie, absolutne genialne linie tak proste i zgrabne, jak linie tworzone na niebie przez przelatujące ptaki.
Linie, które od razu wiedzą, gdzie jest ich miejsce, nie męczą się, nie szarpią i nie zrywają się, nie mylą. Idą prosto do celu. Są śmiałe, świeże i żywe. Genialne prace.
Wiszą na ścianach, a ludzie na nie patrzą i są szczęśliwi.

1*.„Malarstwo estetyczne” – nie wiem, kto pierwszy ukuł w akademii tę zbitkę, ale była to bardzo często używana formuła na określenie niby ładnego, ale bezwartościowego malowidła, które może służyć jedynie jako ozdoba (sic!) na ścianie. Asystenci i profesorowie używali radośnie tego wyrażenia, było ono wytrychem i kluczem tam, gdzie nie bardzo było wiadomo, co powiedzieć, a obraz był zanadto kolorowy i zanadto ładny.

2*. Sprawność rysowania, tak potępiana poza pracownią Zbyluta Grzywacza, sprawiała w istocie większości studentów poważny problem. Koślawe ręce, nogi, brak proporcji, niemożność oddania na papierze tego, co się widzi. Niemożność interpretowano jako indywidualizm, cechę charakterystyczną. Nawet konia można nauczyć rysować - mawiano w niektórych miejscach - nie o to chodzi, nie to jest najważniejsze. Najważniejsze jest to, co ma się do powiedzenia. Zgadza się, ale jakich instrumentów używać? Nikt nie zostanie wirtuozem skrzypiec, jeśli nie będzie umiał na nich grać. Wspierano się Duchampem (powiedział to chyba pierwszy raz około roku 1915 - jak to dawno było), że artysta nie musi umieć rysować (sam zresztą rysował doskonale) i w istocie mniej więcej od tego czasu datuje się schizma sztuki na konceptualną i tradycyjną. Rzeczywiście, po co artyście konceptualnemu umiejętność rysowania? Ciekawe, czego uczą obecnie w akademiach?

...

Anioły na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie

2010-11-04T00:34:00.002+01:00

Mikrokosmos warzywny

2010-10-22T16:16:00.005+02:00

Te przepiękne zdjęcia zrobił mój mąż Piotr. Korzystał z kieszonkowego cyfrowego aparatu Kodak o matrycy 5 Mpx.

Zdjęcia pochodzą sprzed 5 lat i zostały niedawno przeze mnie odkryte.

Jeżówka purpurowa. Kwiaty niezbyt piękne, ale uwielbiane przez motyle. Wszystkie polskie gatunki motyli można na nich spotkać w tym samym czasie. Kwitną przez całe lato i jesień, a zimą, zawsze sztywne i proste pięknie wyglądają ośnieżone, oszronione.

Liście kapusty. Mąż mówi, że sekret tych fotografii to pora dnia. Fotografował o wschodzie słońca.

Faktury, pofalowania włoskiej kapusty.

Pajęczyna

Krwawnik talerzowaty

Kwiat dalii

Kwiat dyni

Kapusta i zioła

Malwa przy mojej pracowni

Pajęczyna, na tej fotografii rzeczywiście widać poranne słońce.

Pajęczyna w liściach ostróżki

Pory. Przypomina mi się "Mikrokosmos" i biedronkowy samochodzik jadący autostradą z płaskich traw.

Pożeranie, nieustanne.

Kapusta

Subtelna niteczka śluzu ślimakowego

Dwie subtelne niteczki

To szczypior. Gruby, potężny. Odrastał przez parę lat w końcu znikł z ogrodu.

Dynie

Winorośl

Kwiat dyni raz jeszcze. Piękny kolor.

Kraków o zmroku

2010-06-30T14:08:00.040+02:00

Wieczorny Kraków. Poniżej gmach Teatru im.J.Słowackiego podświetlony na różowo. Lubię ten teatr, to tu przychodziliśmy z naszą małą córką na pierwsze w jej życiu spektakle operowe. Naprawdę lubię to miejsce, jednak za każdym razem nie mogę oprzeć się wrażeniu, że jest tutaj coś nie tak, coś powinno być inaczej, ale co? Ten budynek wygląda troszeczkę jak miniatura, jakby ludzie, dla których został zbudowany mieli najwyżej 85 cm wzrostu.

Historia powstania budynku jest zaskakująca. Na stronie teatru www.slowacki.krakow.pl znalazłam informację:

Ogłoszono międzynarodowy konkurs architektoniczny, w którym ostatecznie zatriumfował krakowianin Jan Zawiejski. Gromadzono fundusze.(...) Po zaciętych kłótniach wokół wyboru lokalizacji zdecydowano się na plac Św. Ducha, mimo iż znajdowały się na nim zabytkowe budynki. Zwolennicy swoiście rozumianego "porządkowania" miasta postanowili je usunąć. W obronie urokliwego zakątka stanął m.in. Jan Matejko. Kiedy jego protesty okazały się bezskuteczne - artysta zrzekł się honorowego obywatelstwa miasta i zabronił wystawiania w Krakowie swoich obrazów.

Matejko zrzekł się honorowego obywatelstwa Krakowa i zabronił wystawiania swoich obrazów? Na zawsze?

Teatr im. J.Słowackiego w Krakowie

Opera wiedeńska

Opera paryska - Garnier - Grand Escalier - ponoć te dwie opery były inspiracją dla Jana Zawieyskiego. Kto widział film Joela Schumachera "Upiór w Operze" z 2004 roku rozpozna tę samą inspirację.

Posłuchaj:

W Krakowie też można spotkać upiory


Teatr im. J.Słowackiego w Krakowie

Kraków, szmaragdowy Teatr im. J. Słowackiego. To nie Photoshop, tak właśnie przez całą Noc Teatrów był podświetlany. Przegapiłam oranże, żółcienie i błękity.

Ostatnim metrem (jednak nie, pociągiem) wracamy do domu.

Fotografie opery paryskiej, wiedeńskiej oraz fotografia z filmu Schumachera "Upiór w Operze" pochodzą z Internetu. Autora nie znalazłam. Fotografie z Krakowa są moje.

HILARUS MEDIA

2009-11-10T05:28:00.013+01:00

Właśnie umieściłam na serwerze nową witrynę.
HILARUS MEDIA
Galerie Flash ze zdjęciami. Około 200 prac znakomitych fotografów.
Stronę stworzyłam w oparciu o skrypt Simpleviewer. Korzystałam także z polskiego programu kED do budowania stron.
Stworzyłam także logo firmy. Hilarus wesoły pogodny, może to młodszy brat Pegaza, źrebak ze skrzydełkami ważki.
Dużej ważki z ogrodu Józefa Mehoffera.

Firma Hilarus Media podczas pracy.

Namalowany kredką, ołówkiem i tuszem...

2009-10-14T00:20:00.006+02:00

La Bella Principessa

Namalowany kredką, ołówkiem i tuszem...
Nowe odkrycie, nowy obraz Leonarda da Vinci. Może to prawda, jest piękny.

.

W STRONĘ KRAKOWA

2009-10-12T02:28:00.006+02:00

Podróże codzienne do Krakowa.
Wieża ciśnień w Krzeszowicach.
Zdjęcia robione z pociągu aparatem trochę lepszym od wbudowanych w komórki.

Zaorane pole, tu pojawiają się sarny i bażanty.

Urocza plantacja drzewek ozdobnych, na dole Rudawa
i "fabryka kamienia". Córka, jak była maleńka mawiała, że tu wozi się "herbatę
do mielenia".

Właściwie chciałam sfotografować moją ulubioną instalację.
Słomiane walce w regularnych odstępach.

Już prawie Kraków? Nie to Kraków Business Park.

Wjeżdżamy do MIASTA!

Lato na wsi...

2009-07-12T02:37:00.016+02:00

skrzypy

ropucha

Woda, morze, wakacje

2009-07-03T17:55:00.035+02:00

To zdjęcie jest zabawne.

A to kamienna plaża w Rowach.

Koniec żelaznej rury i znaleziska. Rowy.

Studia wody w ruchu.

Zdjęcie oryginalne. Urocze.

Małe podbarwienie wody na szmaragdowo.

Zaproszenie na wystawę do Galleri Abbekås Joanny Nicklasson - Młynarskiej w Abbekas w Szwecji

2009-03-26T12:04:00.009+01:00

A to stona Galerii Abbekas Joanny Nicklasson - Młynarskiej

ROBOT URODZINOWY PIOTRUSIA

2009-03-19T23:28:00.004+01:00

WYSTAWA RYSUNKÓW, Galeria ABBEKAS, Abbekas, Szwecja, 4 - 13 IV 2009

2009-03-07T03:47:00.074+01:00

ZAKWITAJĄCE DZIEWCZĘTA

dedykuję mojej Córce

Cykl prac zadedykowany mojej dorastającej córce Bognie. Dziewczęta z moich rysunków to młode kobiety, które dopiero są u progu dorosłego życia, których świat kręci się wokół ich ledwie rozkwitłej młodości i urody. Można powiedzieć, że prace te powstawały "W cieniu zakwitających dziewcząt".
Dziewczęta śpią długo (w weekendy, w tygodniu krótko, bo szkoła), czytają na brzuchu przegryzając niezdrowe rzeczy, kąpią się godzinami, maja wiele czułości dla błahych rzeczy, świat jest rozkwitająca różą i one są jak róże. Pomimo leniwego na pozór obejścia, niedbałego języka, dystansu dla spraw dorosłych ludzi, czerpią i chłoną wszystko z szybkością światła.
To mój zachwyt nad nimi i wspomnienie samej siebie z tego okresu.

Jak powstały rysunki. Któregoś dnia usłyszałam w radio recenzje najnowszego filmu Francisa Forda Coppoli "Młodość stulatka" (Youth Without Youth) wg książeczki (szkicu powieści) Mircei Eliadego pod tym samym tytułem. Recenzje były bardzo złe, druzgoczące, zjadliwe, straszne. Pomyślałam, że stary Coppola pewnie znów zrobił arcydzieło. Obejrzałam. Film jest cudowny, blado przy nim wypada nawet oryginał Eliadego. Dopracowany w najdrobniejszych szczegółach, spójny i doskonały. Zapadł mi w pamięć. Motyw trzech róż zaczerpnięty wprost z powieści, w filmie pokazany jest odważnie, choć oczekiwalibyśmy może jakiegoś zawstydzenia. Zupełnie niepotrzebnie. Nie w obrazach Coppoli, gdzie pawie pióro, złoto, róża i krew ułożone są doskonale ręką artysty; nie ma tu żadnego balansowania na granicy, jak to widzą niektórzy z popsutym smakiem, tylko pewność i zdecydowanie cechująca mistrzów.
Zarówno dziewczęta jak i motyw róż skusiły mnie. Ciągle jestem pod wrażeniem, wiec powstają kolejne prace, których głównym bohaterem jest jak zawsze kruchość i zachwyt.

"Basen", 50 x 70cm, rysunek + technika własna na papierze, 2009

"Błękitny kapelusz" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Chłopiec, dziewczyna i pies" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Dwie kobiety i śpiący pies" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Dziewczęta patrzące na wzgórza" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Dziewczęta w pokoju kąpielowym" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Dziewczyna, liście i chmury" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Dziewczyna pielęgnująca kwiat" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Dziewczyna idąca do ogrodu" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Dziewczyna z jenotem na plaży" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Dziewczyna z wieżowca" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Jabłoń i cztery róże" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Karmienie drobiu na podwórku" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Łąki za ogrodem" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Lipcowe popołudnie na wschodzie" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Ogród różany" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Piękna z Boskop" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Pierwsza schadzka Lancelota z niewierną żoną króla Artura Ginewrą" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Piknik nad zieloną rzeką" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Pocałunek" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Pokój dziewcząt" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Portret dziewczyny z bykiem" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Portret starej suczki ze swoją młodą panią” 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Rzeźbiarz” 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

"Sjesta" 2009, rysunek + technika mieszana na papierze, 50cm x 70cm

Zimą w lesie znalezione

2009-02-06T02:59:00.013+01:00

Zamarznięte kałuże trzeszczały pod stopami. Wystarczyło wyjąć kawałek, by zajrzeć do sal balowych przygotowanych specjalnie na mysi karnawał. Dwa ogromne potwory i jeden malutki swoimi wielkimi stopami burzyli ten cudowny ład i kawałek po kawałku, ku swej wielkiej i hałaśliwej uciesze, wyciągali fragmenty misternie skonstruowanych komnat.

Paweł Mykietyn SPEECHLESS SONG

2008-11-15T01:09:00.009+01:00

W czasie wakacji kupiłam sobie żółtą płytę speechless song Pawła Mykietyna. Najbardziej z tej płyty lubię Sonatę na wiolonczelę dla i wykonaną przez Andrzeja Bauera.
W książeczce dołączonej do płyty można znaleźć długi tekst Marcina Gmysa. Solidne, fachowe acz nie pozbawione uczuć opracowanie, stanowi dla mnie podręcznik do nauki Mykietyna. Obok terminologii muzycznej Gmys przedstawia świat dźwięków przy pomocy pojęć opisujących materię (np.koronkową), kształt, fakturę, kolorystykę, sposób kładzenia koloru (np. pointylizm). Wiem, tak się pisze od 100 lat i choć ja tak właśnie często to widzę, jednak mam wrażenie, że dzieje się tak z powodu mojego niewyrobionego ucha. Muzyka jest dla mnie tak nadzwyczajnym i abstrakcyjnym fenomenem jak matematyka czy astronomia, przez co porównanie do arabesek, faktur w najcudowniejszych kolorach jest tylko kompromisem pomiędzy pragnieniem opisania a taką możliwością.

Mam takie momenty, że słyszę muzykę absolutną, taką, która nie wywołuje żadnych obrazów, a która jest samym spełnieniem.

Żółta płyta nie jest dla mnie do częstego słuchania. Czasami mam wrażenie, jakby mi ktoś widelcem grzebał i skrobał w sercu. Dobrać się do serca – to już jest wielka sztuka. Z sercem jednak trzeba obchodzić się delikatnie. Taka jest II Symfonia.

Obiecywanej II Symfonii na płycie nie doczekałam się jeszcze. Żółtą płytę kupiłam przez Empik. Bardzo wygodnie, zamawiam przez Internet i odbieram kiedy mi pasuje w sklepie. Jak ktoś ma blisko do Empiku, polecam. Jest to o wiele wygodniejsze kupowanie niż w Merlinie.

Jutro (w niedzielę) będzie w Krakowie koncert Pawła Mykietyna. „Pasja”. O 19.30 w Filharmonii Krakowskiej.
Nie pójdę, bo nie dam rady siedzieć bez ruchu. Co jakiś czas muszę podnosić do góry obolałą rękę, kręcić głową, wstawać. Pewnie wzięto by mnie za sprawną intelektualnie inaczej, może sama bym to jakoś zaakceptowała :), ale nie chciałabym psuć koncertu innym…

WITAM PO PRZERWIE

2008-11-14T20:14:00.013+01:00

"Sen", monotypia+technika własna, 2007

Wakacje błogie przeminęły i pełna nowych sił wkroczyłam w dolinę dręczących chorób. Najgorsza z nich - problem z 6 kręgiem szyi, nerwem pośrodkowym i potwornym, nieustającym, nie wrażliwym na nic bólem, wyjątkowo paskudnie utrudniła mi życie. Trudno mi uwierzyć w to, że jeszcze dwa lata temu dziarsko ćwiczyłam na siłowni, 70 brzuszków na mocno pochyłej ławce, na ukos i na wprost, podciąganie, wyciąganie, wygibasy kręgosłupowe, bieżnia, wyciągi, hantle, siódme poty. Przyczyna uszkodzonego kręgu tkwi chyba w wakacyjnym upadku ze schodów. Zleciałam z samej góry, z hukiem. Schody stare, drewniane, wytarte, nie twarde więc, o zaokrąglonych krawędziach, strome, strychowe. Zdążyłam tylko podczas spadania wyciągnąć ręce i głowę do góry, mgnienie myśli: „ jeszcze mi się przydadzą”. Na dole grzmotnęłam w wypełnioną po brzegi szafę, później zobaczyłam, że przesunęłam ją 5cm. Przypomniało mi się, co czuje na ulicy człowiek przekłuty pod sercem nożem. Nie do końca orientuje się co się stało. Boli, ale ma się wrażenie, że przejdzie. Można przejść jeszcze kawał ulicy, ale „idziesz martwy”, jak napisała Agatha Christe. I tak mimo bólu pozbierałam się szybko i pobiegłam na sofkę, tam wyciągnięta próbowałam oszacować straty. Kręgosłup cały (?), miednica cała, nerki, kości udowe, stopy, po kolei. Wyszło na to, że prócz mocnego stłuczenia i siniaka wielkości dłoni w miejscu, gdzie kość udowa zderzała się ze stopniami schodów, nic mi się nie stało. Zupełnie nic. Potem z wielkim zainteresowaniem obserwowałam siniaka niezwykłej wielkości, który przechodząc przez wszystkie kolory tęczy szybko znikł bez śladu. Zapomniałam o radach mojej mądrej kuzynki Iwony. Gdybym pamiętała, poszłabym prześwietlić kręgosłup, może dostałabym kołnierz na szyję i wszystko rozeszłoby się po kościach, a tak mam teraz trzy tygodnie chodzenia z bólu po ścianach, bezsenności i nie wiadomo ile niewiadomej przyszłości. Podczas ciężkich nocy miewałam sny – majaki ciekawe, inspirujące.

Poza koszmarami, gdzie na „kropelkę” próbowałam sobie przykleić urwaną rękę (rozpaczliwe myśli, przecież się zepsuje… co robić?), miałam sny inne. Idziemy z Piotrusiem na wystawę sztuki. Widzimy wielkie, z rozmachem zrobione instalacje. Wszystko zielone oświetlone chłodnymi świecącymi jarzeniówkami. Niektóre przygasają i migają, jak w pociągu, czy starej fabryce. Duże akwaria, w środku każdego z nich znajdują się pourywane części ciał zrobione z żywic polimerowych i silikonu. Jak prawdziwe. W środku mechanizmy poruszające. Dużo urwanych głów, które poruszają ustami. Ciała otoczone przedmiotami codziennego użytku, śmieciami, monitorami, wszystko porośnięte zielonymi glonami, twarze, nogi, ciała również. Gdzieniegdzie miga jakaś lampa neonowa. Niby zepsuta. Jakieś kształty. Gdy głowy mówią, delikatne włoski glonów przy otwartych ustach poruszają się z ruchem przepływającej wody. Czasem wyleci zabłąkany bąbelek. Oczy zamykają się i otwierają. Gdzieniegdzie przepełznie ślimak. Nie słyszymy mowy głów, przyklejone do szyb akwariów wiszą teksty wypisane przez artystę kulfoniastymi literami. Kartki poprzyklejane jedna do drugiej, długie do podłogi. To mówi GŁOWA NR 2 : bla, bla, bla, kondycja współczesnego człowieka, wyalienowanie itd., to, co znamy. Gdzieś z boku leży sterta kamieni pobryzgana farbą. Piotruś bierze jeden. Nie zauważam. Dopiero na ulicy przy dziennym świetle spostrzegam, że trzyma w dłoniach wapienny kamień owinięty izolowanym drutem, taki sam, jaki wrzucam do studni wiosną jako obciążenie plastikowej rury od pompy. Jednak na tym kamieniu jest jakaś plamka z farby i pieczątka „Muzeum Sztuki…”
Panikuję, denerwuję się, myślę sobie, tysiące euro do zapłacenia, kara. Zimne poty.

We śnie odnajduję w sobie ten sam lęk, który przeżyłam naprawdę w Muzeum Ludwig w Kolonii. Nie mogłam utrzymać za rękę Piotrusia, wszystko było ciekawe, a to wełniane frędzle wiszące od góry, a to balon napompowany, a to pistolecik strzelający różową farbą. Strażniczka tylko mrużyła oczy: „Czy pani wie, ile to kosztuje? Proszę wziąć, trzymać to dziecko! Ono jest oczywiście chore, bo nie zachowuje się normalnie, ja rozumiem, ale i tak będzie pani płaciła odszkodowanie! Muzeum zapłaciło za to setki tysięcy!”
Zrobiłam się taka malutka, wzięłam Piotrusia za rękę i wyszłam.
Piotruś nic nie zepsuł, balon został balonem, frędzli nie ściągnął. Wszystko to można dalej podziwiać nienaruszone w tym niemieckim wspaniałym i bogatym muzeum.

Pranie zasłon - instalacja domowa
Owoce głogu zjedzą ptaki jesienią - wyglądam przez okno.... już zjadły.

Marzenna Jakubczak EARTH - TOWARDS THE SOURCE OF IMAGINATION

2008-07-18T22:51:00.014+02:00

Marzenna Jakubczak, Earth - Towards the Source of Imagination [w:] The Great Book of Aesthetics. Proceedings of the 15^thInternational Congress of Aesthetics - Japan 2001, red. Ken-ichi Sasaki i Tanehisa Otabe, Tokyo 2003.

_______________________________________________________________________________________

[…] Representations of underground imply the dangerous, unpredictable power concealed deep inside the earth. This domain is the home of dismal infernal powers and of the violent, destructive force of volcanic nature. The inhabitants of ancient Mesopotamia placed the other world beneath the flat disk of earth which bordered on the ocean of life-giving sweet water abzu. In Egypt, the underworld was visualized as a vast land full of gates, winding channels and dark caves with snakes lying in wait. Similarly, ancient Greeks described the underworld as a land of highly complicated topography, laced with rivers and inhabited by the gods of life and death (Hades, Hekate and Persphone) as well as by monsters and abominable frights like Chimera, the Gorgons with their heads covered with snakes, the Furies guarding the entrance to Tartar, the mischievous Harpies who kidnapping children or vengeful Erinyes who used squirming snakes to flog sinners. In accord with the ideas of the ancient world, the Old Testament states that deep under the earth’s surface there is an abyss shrouded in darkness – the land of eternal damnation and chaos – Sheol. Christianity adopted the image of hell as the dark cavern filled with despair and the all-embracing flames of unsatisfied desires, hatred, and envy (Rev 21, 8). An expressive vision of hell, saturated with chthonic symbols, was depicted by Hieronymus Bosch in one of his earliest paintings, The Seven Deadly Sins (ca. 1474-1485).

Alongside the powerful and dangerous gods and the souls of the damned pushed into the infernal abyss, the inhabitants of the underground include various chthonic animals such as serpents associated with transformation of time (guarding the treasure hidden underground), dogs and jackals (guards of the Otherworld), mice (carriers of souls), frogs and toads (primitive symbols of fertility which, over the course of time and under the influence of repressive patriarchal phraseology, became synonyms with sin and moral impurity). The most famous dog in Greek mythology, Cerberus, is a counterpart of the Egyptian patron of mummification, guardian of the dead and master of graveyards, Anubis. The three-headed Cerberus, endowed with a serpent’s tail, performed the function of a guide for souls going to the Underworld. The picture Satyr Mourning over a Nymph (ca. 1495) by the Florentine painter Piero di Cosimo is a moving iconization of the chthonic facet of the dog. The dog, commonly considered as a faithful friend, is sitting at the Nymph’s feet. Obviously, the dog, together with the remnants of the archaic pack of hounds straying on the beach, is patiently awaiting the moment when the soul leaves the dead body of the Nymph and he will guide it to the underworld. A contemporary Polish painter Katarzyna Kopańska in her Egyptian Bitch refreshes the same motif of imagination. An blue female dog, apparently the counterpart of Egyptian Anubis, is sitting quietly and attentively on an orange sofa. A strong contrast between an ice cold colour of dog and hot orange furniture evokes the feeling of alienation which we experience in the moment of somebody’s death. The blue dog, so patient and calm, takes a seat on our comfortable sofa to remind us about the inevitability of death which will bring end to the rhythmically pulsating life symbolized by leaves growing out and falling down every year. However, the Egyptian Bitch, our guide in the Otherworld, should not be afraid of but rather welcomed to our home like any other guest. (Fig. 5. Katarzyna Kopańska, Egyptian Bitch, 2000)

Fig. 5. Katarzyna Kopańska, Egyptian Bitch, 2000.

The figure of a serpent, personifying the internal, earthly and feminine power of creation and regeneration is another important multicultural icon. On the one hand, it evokes associations with death. Like a snake swallowing its victim in one bite and digesting it slowly in its gut, the earth absorbs its own fruit into its body. On the other hand, both a serpent and the earth are associated with immortality, since, like a snake, the earth regularly sheds its “old skin” and comes back to life every twelve months. Later, the association is transferred to a woman who “sheds her inner skin” once a month. The cult of a serpent connected with the Earth Goddess was popular in many regions of the ancient world. Serpents accompanied Arthemis, Isis, Gaia, Demeter and many other “incarnations” of the Great Goddess. The oldest preserved traces of the serpent symbolism come from Sumer, from the third millennium B.C. Similar images might have appeared earlier, but it was from Mesopotamia that they travelled to the West to Greece and contemporary Europe as well as to the East to India and later to the distant Indonesia. In Indian Tantric tradition, the serpent power of kundalini is a symbol of a great affirmation of life and the blessing of motherhood. In the practice of Kundalini Yoga, the female vital and spiritual energy (śakti) represented as a sleeping serpent coiled up three and a half, five or eight times, hovers above the central energetic channel (sushumna-nadi) running along the spine from the lowest energetic joint to the highest one (chakra). The aim of all this practice is to harmonize the twofold psycho-somatic and organic-spiritual nature of man and to open the access to the enormous reservoir of inner energy necessary to accomplish the deep transformation of the individual’s consciousness. […]

ŻMIJA ZYGZAKOWATA

2008-07-17T19:36:00.017+02:00

Żmiję pierwszy raz spotkaliśmy 3 lata temu na łąkach, daleko od domu. Był to metrowy dorodny okaz. Żmija była gruba, wygrzewała się w wiosennym słońcu, prawdopodobnie miała w sobie młode, jest żyworodna. Młode przychodzą na świat z końcem lata. Jest ich od kilku do kilkunastu, nie więcej niż dwadzieścia, ludzie mówią, że bywa więcej.

Dwa lata temu spotkaliśmy młodą 20 centymetrową żmijkę pod naszą bramą i jako że „w Polsce wszystkie gady, łącznie ze żmiją (naszym jedynym jadowitym gadem) są chronione, tak więc tępienie żmij jest niedopuszczalne i podlega karze”, włożyliśmy żmiję do słoika i wywieźliśmy do puszczy. Miesiąc później na trawniku znalazłam zagryzioną przez nasze gronostaje dorosłą żmiję. Żarty się skończyły. Obdzwoniłam pogotowie i okoliczne przychodnie, okazało się, że surowicy nie mają. Zgłosiliśmy naszemu pediatrze. Surowica jest teraz do podania w przychodni.

Jad żmii zygzakowatej jest silny, silniejszy od jadu takich węży jak żmija gabońska Bitis gabonica, kobra czarno-biała Naja melanoleuca czy grzechotnik straszliwy Crotalus durissus, jednakże jednorazowa porcja wstrzykniętej trucizny jest niewielka, więc z tego względu ukąszenie żmii rzadko powoduje śmierć dorosłego, zdrowego człowieka, jednak ta porcja jadu wystarcza, żeby uśmiercić kilkuletnie dziecko.

Żmije występujące u nas są bardzo ciemne - jak na zdjęciu z kotem. Nie są jednak całkiem czarne (rzadka odmiana), zygzak – wstęga kainowa (!!!) jest widoczny. W pierwszej chwili można pomylić je z zupełnie niegroźnym padalcem, jednak gdy ujrzysz jej czerwone oko z czarną pionową źrenicą, wiesz już kto zacz i zaczynasz się bać, bo żadna inna polska gadzina nie ma podobnego.

Kupię sobie płytę z II Smfonią Pawła Mykietyna

2008-06-29T23:49:00.007+02:00

Paweł Mykietyn otrzymał Nagrodę Mediów Publicznych. Jednogłośnie. Za II Symfonię z 2007r. Utwór cudowny. Niezwykle bogaty fakturalnie. Ciekawy. I, bo nie wiem, czy to zarzut, czy zaleta – bardzo ilustracyjny i rozbudzający wyobraźnię wizualną. Napisałam „nie wiem, czy to zarzut”, a wiem dokładnie, że tak. Tak by powiedzieli wpływowi piewcy awangardy XX wieku.
Prof. Włodzimierz Kotoński powiedział, że symfonia ta zapowiada muzykę XXI wieku i że Mykietyn wyrasta na kogoś wielkiego jak Lutosławski.
Kamień spadł mi z serca, bo ciągle obawiam się, że moje gusta są jakieś zaprzeszłe, dziwaczne, że jestem nienowoczesna. Kiedy przecież teraźniejszość bardzo mnie interesuje, przeżywam ją głęboko, nie wzdycham za światem starym, owszem, lubię to i owo ze staroci, ale jestem tu i teraz, dlatego czasem niepokoi mnie to, że tworzę w ten sposób: farbami na płótnie, figuratywnie. Troszeczkę żal, że nie jestem artystką wizualną (a niby jaką?), trendy.
Z drugiej zaś strony, gdy słucham muzyki jak najbardziej współczesnej, wiem, że oddycham tym samym powietrzem. Jest to uczucie niesamowite, zadziwiające i dające mi jakąś przedziwną satysfakcję, jakbym w głębi siebie słyszała chichot i słowa: tak, tu i teraz w sposób taki właśnie opowiadasz o tej chwili.

ŻÓŁTA RZEKA , Obrazy i monotypie, Warszawskie Centrum Finansowe 1999

2008-05-15T13:43:00.039+02:00

Katalog - 1 wersja.

Katalog - 2 wersja z rysunkami - monotypiami.

Warszawskie Centrum Finansowe, ostatnie piętro wieżowca (nie pamiętam, które), około 1000 metrów kw. Surowe wnętrze. Wystawę aranżowała architekt wnętrz Katarzyna Latowska. Podłogę pomalowała na niebiesko. Rozstawiła niebieskie dla monotypii i białe dla obrazów ekrany. Małe kwadratowe obrazy stały rzędem na sztalugach na tle wielkich szyb z widokiem na Warszawę. Pod betonowym stropem rozwiesiła dziesiątki metrów żółtego płótna, nie po to, żeby go przykryć, raczej po to, by poczuć we wnętrzu powietrze i lekkość przestrzeni, w końcu byliśmy prawie pod chmurami. Mam niewiele zdjęć. Te co są zrobiła automatycznym aparacikiem moja Mama.

OBRAZY

●

Stanisław Tabisz PORZĄDEK ŚWIATA Obrazy Katarzyny Kopańskiej

2008-05-14T13:07:00.029+02:00

Świat widziany syntetycznie, bardzo często z wysokiego oddalenia perspektywy topograficznej w połączeniu z perspektywą rzędową, sprowadzony do linearnej albo sylwetowej optyki, ale wyrazisty i kolorowy. Pokazuje hierarchie zjawisk i ich znaczenie niemalże modelowe, zgodne ze strukturą złożonego porządku świata i jego bogactwem naturalnych i cywilizacyjnych form życia.

Na obrazach Katarzyny Kopańskiej można odszukać swoje ulubione miejsce i swój pogląd na bliską i przekonywającą metaforę życia. Dość dużych rozmiarów olejne płótna artystki mieszkającej w koło Krakowa wydają się być prosto namalowanymi przypowieściami o zróżnicowanej rozległości świata oraz o jego magii i mitologicznej symbolice. Aby ogarnąć, geograficzne przestrzenie, połacie ziemi porosłe roślinnością, zabudowane rytmicznie piramida¬mi, ostrymi kawałkami skalnych masywów, oplecione niebieskimi pasmami rzek, fragmentami mórz i oceanów, Katarzyna Kopańska zastosowała w swoich obrazach szereg efektownych uproszczeń. Pozwala jej to na bardzo szerokie, często symetryczne ujęcia w skali makro, tego, co można nazwać światopoglądowym modelem porządku świata, opisanym i wyrażonym przy pomocy obrazu z zastosowaniem umownych, a czasami wręcz naiwnie zarysowanych kształtów i stref przyrodniczych. W ten sposób uzmysławia się odwieczny ład natury, podziały i współzależność przenikających się na naszej planecie obszarów organicznych rozmaitości.

Wyrazistość obrazów Katarzyny Kopańskiej wynika z zastosowania formalnych napięć i kontrastów oraz z posługiwania się graficzną stylizacją w przedstawianiu realistycznych motywów i kształtów. Obrazy te przypominają stylistykę miniaturowych malowideł z końca pierwszego tysiąclecia i początków drugiego tysiąclecia naszej ery. Wokół klasztorów europejskich istniało w tym czasie wiele szkól miniatorskich, początkowo inspirowanych wpływami irlandzko-celtyckimi, a później wpływami antycznymi, przenikającymi z Rzymu i Bizancjum. Słynny ewangeliarz Godescala przedstawiał w wymiarze metaforycznym studnię życia w otoczeniu rajskich zwierząt. Katarzyna Kopańska wypowiada się w swoich obrazach w sposób autonomiczny. Nie ilustruje przecież swym malarstwem świętych ksiąg, co nie znaczy, że złożona problematyka zawarta w nich nie porusza podobnie uniwersalnych problemów, czy to w formie alegorii czy metafory. Przeskalowując i powiększając jakby to, co kiedyś było służebne wobec pisanych tomów, przedstawia i wyraża dosadniej coś, co być może daje się łatwiej opisać w czasie, podług jakiejś chronologii wydarzeń, aniżeli ująć jednocześnie w motywie jednego obrazu. Ale osiągnięte działanie, poprzez odminiaturyzowanie, czyli powiększenie ilustracyjnej fabuły, prowadzi do bardziej monumentalnego i magicznego wyrazu. Podsyca to interpretowany w sposób symboliczny kolor, który jest sugestywnym, a zarazem przewrotnym środkiem ekspresji i oddziaływania na widza. Rzeka może być pomarańczowoczerwona, noc błękitnawa, korony drzew mieniące się brązem. Zwierzęta giną często w brunatno zielonym tle roślinnego otoczenia, a podobne do palm drzewa, pojedynczo czy podwójnie, dominują niczym kolumny i podpory ważnej konstrukcji, ukoronowane wiązką ciemnych i ostrych niczym sztylety liści.

Z obrazów Katarzyny Kopańskiej emanuje ozdrowieńczy witalizm oraz pewien typ „zaczarowania" realności i zobaczenia jej w panoramicznym wymiarze, związanym z akceptacją ziemskiego losu w warunkach, jakie stworzyła dla wszystkich natura. Często centralnym elementem malarskiej kompozycji jest łódź symbolizująca wieczne wędrowanie człowieka, silną potrzebę zmian, przemieszczania się i poznawania najbardziej odległych i egzotycznych zakątków świata. Na obrazach Kopańskiej łódź przeważnie jest pusta, trwa jak gdyby w miejscu, przygotowana do podróży. Tylko w obrazie „Mag" bohater w stroju kuglarskim stoi na pokładzie przed stoliczkiem pełnym drobnych przedmiotów i naczyń. Płynąc przez żółtą rzekę jest skupiony na swych tajemniczych czynnościach, ale pejzaż wokół niego wcale nie wydaje się mniej interesujący czy powabny. To kraina równinna, podzielona na kolorowe pasma stref. W strefie horyzontalnej, gdzie ziemia styka się z niebem, rozmieszczone są dość regularnie dziwne piramidki, stanowiące jakiś architektoniczny zaczyn kamiennych świątyń. W innych obrazach „Pierre de la Rochelle i dziewczyna", „Noc była", czy „Martwa natura z ptakiem i królową" piramidki te wydają się być zgeometryzowanymi modułami gór, które z racji zastosowania perspektywy „z lotu ptaka" są niewiarygodnie małe.

Obrazem, który może mocniej zaintrygować jest „Martwa natura z egipskim okiem i kameleonem". Stół, będący najważniejszym elementem pejzażu, zastawiony jest donicą z czerwonym kwiatem, dwiema filiżankami, fragmentem płaskorzeźby z „egipskim okiem", leżącym kameleonem i misą, z której wypływa rzeka i znika między ułożonymi regularnie kamieniami na krawędzi końca pierwszego planu. Wyżej jest strefa pomarańczowa i dalsze pasmo karłowatych drzewek rzucających zielone cienie. Najwyżej — cieniutki pas nieba. Co to wszystko oznacza? Ołtarz, przy¬gotowany do obrzędowego odprawiania misterium natury, czy też idealizującą potrzebę upiększania świata, delektowania się dekoracyjną ornamentyką stworzoną przez zachłanność ludzkiego temperamentu? A może jest w tym próba zaspokojenie instynktownego głodu, skłaniającego do sakralizacji materialnej powłoki rzeczywistości?
Specjalne obszary życia i to, co jest poza nimi w ujęciu niemalże kosmicznym, pokazuje obraz

„Noc była". Ludzie, zwierzęta, rośliny wydają się mieć wyznaczony gorący owal bezpiecznej przestrzeni. Tylko skaliste stożki gór przecina¬ją zbliżony do kwadratu kadr obrazu i ulatują w nieskończoną przestrzeń. Rytualna magia tego obrazu pozwala mi zachwycać się nim i często powracać do niego. Jest w tym obrazie coś prawdziwie bliskiego, co powiedziane jest być może z naiwnością dziecka, ale ujmująco wdzięcznie, szczerze i prawdziwie. Takie właśnie są obrazy Katarzyny Kopanskiej, posądzane o stylizowaną naiwność i zbyt daleko posuniętą radykalność dekoracyjnych i zdobniczych uproszczeń. Pomimo tego, jest w nich zawarta przepiękna przypowieść o człowieku i naturalnej magii jego otoczenia. Być częścią natury i jednocześnie uosobioną świadomością kształtującą jej wizerunek — to naprawdę coś cudownego, co przydarzyć mogło się tylko wrażliwemu na piękno człowiekowi.

Stanisław TABISZ

Architektura&Biznes, Nr 11(88), listopad 1999

Stanisław Tabisz HOT COLOURS OF THE WORLD

2008-05-14T12:14:00.011+02:00

"Painting is colour" - fervent colourists are wont to say. However, in the history of art the role of colour has not always been understood or used separately and as the only value which makes a painting a masterpiece. What light does with colour - those glimmering reflections, coloured shadows, the interaction between neighbouring colours - has been achieved and experienced by ages of European painting. But colour can be experienced and used symbolically, as a medium of mental and psychic activity. Then, instead of the term "colour" we should rather use "unrelated colour". Sonorous, rich, rainbow colours have their own concise meaning originating from memory and intuition, and their cultic and magical influence seem to arise from some extreme, existential experience. For the phenomen of the variegation of the world begins when light permeates the dark matter suspended in the outer space of infinity.

Guillaume Apollinaire, a poet and true friend of painters, attempted the following definition: "Painting is essentially the voice of light. And when light is able to express its full richness, everything is infused with colour." Colour thus needs "richness", complementary saturation, and that very peculiar kind of primary, harmonic tone then becomes the source of derivative, resultant colours and from which sophisticated hues are perfected. These are what everyday reality is made up of, but the holiday of this reality is colourful, festive, choked to saturation, vivid, straightforward, grasping, spontaneous, aggressive, brimming over with joyful vitality - like Katarzyna Kopańska's paintings. Being in close contact with them for any length of time lays one open to their archetypal magic and emotions, coded in brave decorative effects. The artist's fervent trust in painting that is both pure in form and equivocal in universal meanings, sometimes makes her paintings seem like a manifestation of a ritual trance. This must surely have its origins in the very essence of the world, so to speak, and circles around this centre, vibrating with elemental life. The joyful holiday of existence can be luxuriant with passionate expression or celebrated with mystical solemnity.

Any deeper consideration of the creative work of every true painter should include the question of their attitude to nature and reality, and give an explanation of their own unique stylistic code of representation. Katarzyna Kopańska is an artist who creates a broad, extremely general, multi-coloured outlook on the world out of elements taken from reality or even from her immediate surroundings. It is not easy to reconstruct the iconology of her pictures, but the first impression is that these works, with their complex and panoramic representations, derive from the medieval painting convention, that of the first centuries of the second millennium. This line of interpretation indicates the contact with ancient Greek mythology, inherited by the cultures of Rome and Byzantine. And that is the source of our Polish borderland culture, an intersection of varying influences, the assimilation of currents springing from a number of different foreign cultures.

The inclination towards ornament and rhythm, the use of wide planes, raw colours and decorative effects draws the context of her aesthetic views close to the remains of exotic, non-European cultures and civilisations, phenomena derived, perhaps, from the Far East, Tibet, India, or the totemic elements of South American "sun" cultures even more exotic and alien to European categories. One could venture the opinion that in painting her stories about the worlds of human, animal and plant myths, Kopańska is painting something mystical. The transformation of natural shapes into strict geometrical forms, and the arrangement of separate topographical zones into systems of central, symmetrical and row compositions makes her paintings mandala-like. The Sanskrit term mandala means 'circle'. Mandala is a form of yantra, it is a ceremonial-geometrical diagram based upon concentric circles. Mandala is a method of concentration and contemplation, leading from material forms to spiritual spheres, and I think that in a way Kopańska's paintings have something in common with it. Their surreal air and atheistic mysticism, their exuberant cult of nature and coded symbols, while conducive to mental stability, perversely also give rise to a creative ecstasy that transforms everything that is ordinary and natural into a mythical story that delights in its exquisiteness.

The artist places her stylised shapes of seas, mountains, rivers, buildings, men, birds, animals, plants, objects into vast landscapes, even when the foreground motive is arranged like a classic still life. In "Still Life with Ibis" there is no wall, no tapestry, not even a window. Behind the red bird standing on a chess-board, next to a statuette and a plate of cherries extends a flat, yellow landscape with small pyramids, lakes and small step-shaped buildings. In the centre of the picture entitled "Niche", there is a tree in a flower-pot with a flock of red birds in its crown. Like the Edenic apple-tree of the knowledge of good and evil it sets in order the orange background composition composed of yellow river strips, horn-like hills and small trees. Everything here, like on a naive sketch map, is in a graphic convention and subordinate to the separated middle. (In fact, in all of her pictures the artist uses simplified forms and shapes reduced to calligraphic characters and ideograms.) The picture entitled "Post-Glacial Valley" is composed in the same manner and only the inverse colour tensions are different. The hell-red oval, containing two fish and a boat and placed in the middle of the picture, is surrounded by a cold landscape - blue leaves and cottages, green mountain hillocks and a white strip of sky on the horizon. In the picture "Atrium", the effect of the symmetrically arranged columns of blue trees is intensified by a tree in a flower-pot, also blue, standing deep inside, in the middle of the picture, behind a bowl-like vessel hiding a half-smiling blue mouth. The red shadows of a huge building magnify the feeling of the terrible heat. The air is orange and yellow ... "Still Life with Chameleon and Pitchers" is arranged theatrically. Between red curtains as if drawn aside and big pitchers suspended in the air, on a red table with a bunch of big leaves, a chess-board is placed; a tiny, blue chameleon is sleeping on the board and above it is an aureole-plate with unknown fruit. In the deep distance a view of a spacious ocean and a semicircular edge is just visible - a profile of planet Earth.

I suspect that in the context of landscape and plant paintings, compositions with animals are of particular importance to Katarzyna Kopańska. The blue bull would seem to be a cult calf, and the rhino and unicorn two seemingly related creatures, yet one is real and the other fantastic, with a whole host of symbolic meanings. The picture "Egyptian Bitch" represents a centrally placed female dog, a sign of domestic stability and faith but also a manifestation of a foreboding of death and a figure entrusted with the role of leader on the final journey. A cat eating a fish, a zebra stuffed with leaves, and many other similar pictures have been painted from instinct, from some wholly incomprehensible, irrational motives; in these pictures, in accordance with the Oneiric method of surprising associations, distant things and events are positioned close together. I include in this number the works "Dragon and Two Lakes", "Cat Drover", and the "Golden Ship" with a rhino on board. Yet it is not possible to give a full description of the detailed complexity of these pictures, for each one, in the middle distances or nearer, hides its own iconographic puzzles. I can see big heroes and tiny heroes, and elements, more or less important, uppermost or lost in a diversity of landscape. Only close inspection and contemplation of Katarzyna Kopańska's compositions, which are magic for me, can give a true experience of extraordinary states of colourful brightness. They can liven up, transform and renew the routine and habits of daily life, arouse emotions and develop the need for aesthetic sublimation. And if those paintings also tell us a story about the lot of a man who wanders through the garden of the world, so incredibly abounding in varieties of creatures, then their message transcends formal aspects alone and as such they are at least a sign of the fulfilment of matters instrumental to man's destiny.

Stanisław Tabisz, January 2001.

Stanisław Tabisz GORĄCE BARWY ŚWIATA

2008-05-14T11:43:00.015+02:00

"Malarstwo to kolor" - mawiają zagorzali koloryści, chociaż funkcja koloru nie zawsze była w historii sztuki rozumiana i stosowana jako wyodrębniona i jedyna wartość, warunkująca powstanie wybitnego dzieła malarskiego. To, co wyprawia z kolorem światło - owe migotliwe refleksy, farbowane cienie i relatywne wzajem siebie oddziaływania plam barwnych - było zdobyczą i doświadczeniem całych wieków malarstwa Europejskiego. Kolor jednakże może być odczuwany i stosowany symbolicznie, jako środek z zakresu mentalnej i psychicznej aktywności. Wtedy powinniśmy posługiwać się raczej pojęciem "barwy", aniżeli "koloru". Dźwięczne, soczyste, tęczowe barwy mają swoje z intuicji i pamięci wysnute sumaryczne znaczenia, a ich magiczne i kultowe oddziaływanie wydaje się rezultatem przeżywania wyjątkowych, egzystencjalnych sytuacji. Zjawiskowa barwność świata powstaje przecież w wyniku przenikania światła w ciemną materię zawieszoną w kosmicznych przestrzeniach nieskończoności.

Guillaume Apollinaire, poeta i wierny przyjaciel malarzy, pokusił się o następującą definicję: "Malarstwo jest w istocie mową światła. Kiedy zaś światło może wyrazić się w pełni, wszystko się zabarwia". W barwie więc chodzi o jakąś "pełnię", o komplementarne nasycenie i ten szczególny rodzaj podstawowego brzmienia harmonicznego, od którego dopiero później tworzy się i zestawia barwy pochodne, wypadkowe, i dostraja wysmakowane niuanse kolorystyczne. Z nich właśnie składa się szara, powszednia rzeczywistość, ale święto tej rzeczywistości jest wielobarwne, karnawałowe, jadowicie nasycone i jaskrawe, dosadne, zachłanne, żywiołowe i agresywne, promieniujące radosną witalnością - jak obrazy Katarzyny Kopańskiej. Kiedy się z nimi obcuje dłużej, podlega się ich archetypicznej magii i emocjom zakodowanym w odważnej dekoracyjności. Żarliwa wiara artystki w malarstwo formalnie "czyste", a zarazem wieloznaczne w uniwersalnej treści, sprawia, że działanie jej obrazów można niekiedy uznać za przejaw jakiegoś obrzędowego transu. Rodzi się on zapewne i krąży wokół tak zwanej natury świata, pulsującej żywiołem życia. Radosne święto istnienia bywa wybujałe w gorącej ekspresji albo celebrowane w mistycznej powadze.

Aby głębiej zastanowić się nad twórczością każdego autentycznego malarza, należy postawić pytanie o jego stosunek do natury, do realności oraz odczytać jego stylistyczny szyfr, ten osobisty i niepowtarzalny sposób obrazowania. Katarzyna Kopańska należy do artystek kreujących jakąś szeroko uogólnioną, wielobarwną wizję świata z elementów zaczerpniętych ze świata zewnętrznego, a nawet z najbliższego otoczenia. Nie jest łatwo usystematyzować ikonografię jej obrazów, ale na pierwszy rzut oka płótna te, w swych złożonych i panoramicznych przedstawieniach, wydają się czerpać z konwencji malarstwa średniowiecznego, tego z początkowych wieków drugiego tysiąclecia naszej ery. Odniesienie to wskazuje na łączność z mitologią starożytnej Grecji, odziedziczoną w spadku kulturowym przez Rzym i Bizancjum. Stąd nasze, polskie pogranicze krzyżowania się różnych wpływów, asymilacja prądów płynących z wielu odmiennych źródeł kulturowych.

Skłonność do ornamentowania, rytmizowania, stosowania szerokich płaszczyzn, surowych barw i chroniczna dekoracyjność obrazów Katarzyny Kopańskiej przybliża kontekst jej estetycznych upodobań do pozostałości cywilizacji i kultur egzotycznych dla Europy. Mam tu na myśli pewne zjawiska rodem z dalekiego Wschodu, Tybetu, Indii, albo te, może jeszcze bardziej egzotyczne i obce europejskim kategoriom, totemiczne pierwiastki kultur "słońca" Ameryki Południowej. Można zaryzykować, że Katarzyna Kopańska - malując swoje przypowieści o świecie ludzkich, zwierzęcych i roślinnych mitów oraz symboli - maluje coś w rodzaju mistycznych mandali, geometryzując mocno naturalne kształty i układając wydzielone topograficznie strefy w systemy kompozycji centralnej, rzędowej, bądź symetrycznej. Indyjski termin mandala oznacza krąg. Mandala jest formą jantry, obrzędowego diagramu geometrycznego, opartego na centralnie rozchodzących się kręgach. Mandale są narzędziem koncentracji i kontemplacji, umożliwiającym przemianę od form cielesnych do sfery ducha... Odnoszę wrażenie, że tak po części rzecz ma się z obrazami Kopańskiej. Ich nadrealistyczna atmosfera i ateistyczny mistycyzm, wybujały kult natury oraz zaszyfrowanej symboliki, służąc duchowej stabilizacji, przewrotnie służy także prowokowaniu twórczej ekstazy, zamieniającej wszystko, co zwykłe i naturalne, w zachwycającą cudowność mitycznej opowieści.

Stylizowane kształty mórz, gór, jezior, rzek, budowli, ludzi, zwierząt, ptaków, roślin, przedmiotów, malarka umieszcza w rozległym pejzażu, nawet jeżeli motyw pierwszoplanowy jest bliski klasycznemu układowi martwej natury. Właśnie w "Martwej naturze z ibisem" nie ma ściany, draperii czy okna. Za czerwonym ptakiem stojącym na szachownicy, obok małego posążka i talerza wiśni, rozpościera się żółty, równinny pejzaż, z małymi piramidkami, jeziorami i schodkowymi budowlami. W obrazie zatytułowanym "Nisza" centralne miejsce zajmuje drzewo w donicy, z koroną pełną czerwonych ptaków. Ono, niczym rajska jabłoń wiadomości dobrego i złego, porządkuje całość kompozycji zbudowanej w tle z żółtych pasm rzek, "rogatych" gór i małych drzewek na pomarańczowym tle. Wszystko tu jest graficznie umowne, jak w naiwnie naszkicowanej mapie, ale podporządkowane wydzielonemu środkowi. (We wszystkich obrazach zresztą artystka operuje kształtami, formami uproszczonymi, sprowadzonymi do kaligraficznego znaku bądź ideogramu.) Na obrazie zatytułowanym "Dolina polodowcowa" koncepcja jest podobna, tylko kolorystyczne akcenty odwrócone. Owal w centrum obrazu jest piekielnie czerwony, w nim dwie ryby i okręt, a pejzaż naokoło zimny. Niebieskie liście i domki, zielone kopczyki gór, biała smuga nieba na horyzoncie. W obrazie "Atrium", symetrycznie ustawione kolumny niebieskich drzew wzmocnione są, w nieco dalszej perspektywie, pośrodku, również niebieskim drzewkiem w donicy, przed którym naczynie podobne do miednicy chowa w swym wnętrzu jakby uśmiechnięte, niebieskie usta. Czerwone cienie rzucane przez fragmenty zwalistej budowli potęgują wrażenie strasznego upału. Powietrze jest żółte i pomarańczowe... "Martwa natura z kameleonem i dzbanami" zaaranżowana została teatralnie. Pomiędzy czerwonymi kotarami jakby rozsuniętej kurtyny i zawieszonymi w powietrzu dużymi dzbanami, na czerwonym stoliku z bukietem dużych liści, ułożona jest szachownica, na której śpi mały, niebieski kameleon. Nad nim talerz-aureola, z nieznanymi owocami. W perspektywicznej głębi pojawia się widok na przestwór oceanu i półkolistą krawędź - profil planety Ziemia.

Przypuszczam, że w kontekście obrazów pejzażowych i roślinnych, szczególne znaczenie dla Katarzyny Kopańskiej mają kompozycje ze zwierzętami. Niebieski byk - wydaje się być kultowym cielcem, nosorożec i jednorożec - to dwa zdawałoby się pokrewne stworzenia, ale przecież jedno jest realne a drugie fantastyczne, z całym bagażem symbolicznych znaczeń. Płótno zatytułowane "Suka egipska" przedstawia centralnie usytuowaną sylwetkę psiej samicy, jako wyraz wierności i stabilizacji domowej, ale również jako objaw śmiertelnego przeczucia, powierzenia roli przewodnika w ostatniej podróży. Kot zjadający rybę i nafaszerowana liśćmi zebra zostały namalowane instynktownie, z jakiś niezrozumiałych, wyłącznie irracjonalnych powodów, podobnie jak wiele innych obrazów, gdzie zbliżone są do siebie rzeczy i zjawiska według onirycznej przypadkowości odległych skojarzeń. Do nich zaliczam płótna "Smok i dwa jeziora", "Poganiacz kotów", "Złoty statek" z nosorożcem na pokładzie. Nie sposób jest jednak, w miarę wiernie, opisywać detalicznej złożoności tych obrazów, bo każdy z nich, w dalszych lub bliższych planach ma swoje ikonograficzne zagadki ukryte w szczegółach. Dostrzegam dużych i malutkich bohaterów, ważne lub mniej ważne elementy, wysunięte na pierwszy plan lub zagubione w pejzażowym bogactwie. Dopiero bezpośrednie oglądanie i kontemplacja magicznych dla mnie kompozycji malarskich Katarzyny Kopańskiej daje możliwość przeżywania wyjątkowych stanów jaskrawej wielobarwności. Potrafią one niezwykle ożywić, odmienić, odświeżyć rutynę i schematy codzienności, pobudzić emocje i potrzebę estetycznych sublimacji. Jeżeli obrazy te są przy tym także przypowieścią o losie wędrowca, podróżującego po ogrodzie świata osobliwie obfitym w rozmaitość stworzeń, to znaczy, że przesłanie ich wykracza poza czysto formalną rozgrywkę i są w ten sposób choćby tylko sygnałem spełniania się ważnych dla człowieka przeznaczeń.

Stanisław Tabisz, styczeń 2001 r.

.

POGANIACZE KOTÓW indywidualna wystawa malarstwa Stockholm 2001

2008-04-17T14:22:00.060+02:00

Oto okładka katalogu do wystawy Poganiacze kotów. Skąd ten tytuł?

Ano stąd. Któregoś pięknego dnia, gdy jak zwykle wyszłam na dwór nakarmić gromadkę kotów, poczułam się obserwowana. Ponad zagonem ziemniaków sąsiedzi, którzy wtedy właśnie nie mieli żadnego kota, za to mieli psa na łańcuchu, przyglądali mi się w wielkim skupieniu. W starym emaliowanym garnku niosłam mocnoenergetyczną mieszankę dla kociej rodziny. Przemierzałam szybko ogród, a za mną leciały koty, jeden za drugim, cztery moje starsze: kastraciki, kastratki i Ramzes - kocur weteran walk, oraz podrzucona koteczka z przychówkiem. Było ich sporo, opieka nad nimi nie sprawiała mi radości. Czas pokazał, że nie jestem „kocią mamą”. Byłam sfrustrowana. Poczułam przeszywający wzrok sąsiadki, bo odbiłam się w jej oczach i ujrzałam jako skociałą dziwaczkę, która zamiast pasać gęsi, krowy, czy zajmować się jakąś normalną pożyteczną pracą, pasie stado kotów. Pomyślicie, że uznałam to za niedorzeczność, a sąsiadkę za osobę, która nic nie rozumie...nie, bynajmniej nie. Zrozumiałam coś, a sąsiadce byłam wdzięczna.

Potem trafiły w moje ręce fotografie Kitaja z kotem, Herberta z kotem i innych, i pojęłam, że kot w ich rękach przypomina raczej wypolerowane malachitowe jajko do trzymania w dłoni, do dotykania podczas myślenia, do poruszania, głaskania palcami i odnajdowania tej właściwej myśli. Kot ukazał mi się jako instrument do zbierania myśli. Przejrzałam i zobaczyłam ten obraz.

W obrazie Poganiacze kotów bohaterem jest średniowieczny pastuszek, ledwie zarysowany, ulotny jak stadko, którym się opiekuje.

Wystawa była poświęcona mojej już dziś nie żyjącej Matce.

Katalog został w całości sfinansowany i wydany przez Biuro Promocji i Mediów FILMAR z Warszawy. Wewnątrz jest napisane, że pomocy udzielił instytut, niestety, nie okazało się to prawdą. Katalog jest wydany bardzo pięknie i starannie. Esej Gorące barwy świata napisał Stanisław Tabisz, profesor krakowskiej ASP.

OBRAZY

Poganiacz kotów / Cat Drover, 2001.
Olej, płótno / oil, canvas, 150 x 170cm. ●

Symetria bliźniąt / Symmetry of twins, 2001.
Olej, płótno / oil, canvas, 150 x 170cm. ●

Martwa natura z ibisem / Still Life with Ibis, 1999.
Olej, płótno / oil, canvas, 100 x 115cm. ●

Nisza / Niche, 1999.
Olej, płótno / oil, canvas, 120 x 145cm. ●

Dolina polodowcowa / Post-Glacial Valley, 2001.
Olej, płótno / oil, canvas, 140 x 160 cm. ●

Atrium / Atrium, 2000.

Olej, płótno / oil, canvas, 100 x 140cm. ●

Martwa natura z kameleonem i dzbanami / Still Life with Chameleon and Pitcher, 2000.

Olej, płótno / oil, canvas, 100 x 140cm. ●

Słoje Marcela / Marcel's Jars, 2000.
Olej, płótno/ oil, canvas, 100 x 140cm. ●

Zebra i Herakles / Zebra and Hercules, 2000.
Olej, płótno / oil, canvas, 100 x 150cm. ●

Wolarz / Bootes, 2000.
Olej, płótno / oil, canvas, 100 x 140cm. ●

Suka egipska / Egyptian Bitch, 2000.
Olej, płótno/ oil, canvas, 100 x 140cm. ●

Skamieliny / Fossils, 2001.
Olej, płótno / oil, canvas, 140 x 160cm. ●

Smok i dwa jeziora / Dragon and Two Lakes, 2000.
Olej, płótno / oil, canvas, 100 x 150cm. ●

Klucznik / Man with a Key, 2001.
Olej, płótno / oil, canvas, 100 x 140cm. ●

Wypalarnia / Potter's Workshop, 2000.
Olej, płótno / oil, canvas, 100 x 140cm. ●

Złoty statek / Golden Ship, 2001.
Olej, płótno / oil, canvas, 130 x 160cm. ●

Martwa natura z ibisem i statkiem / Still Life with Ibis and Ship, 2000.
Olej, płótno / oil, canvas, 120 x 145cm. ●

Obraz ten miał swoje 5 min popularności, bo został reprodukowany w kalendarzu planszowym Banku Ochrony Środowiska. Nie wiem na jaki rok.

ZDJĘCIA Z WYSTAWY. WNĘTRZA INSTYTUTU POLSKIEGO W STOCKHOLMIE.

Villagatan 2. Stockholm.

Z moją przyjaciółką Anetą Pawlak na schodkach przed Instytutem Polskim.

FARBY akrylowe czy olejne?

2008-04-16T12:01:00.016+02:00

W Wikipedii można przeczytać:
(dopiski kursywą pochodzą ode mnie)

Malarstwo akrylowe to malarstwo za pomocą farb akrylowych. Malarstwo akrylowe jest tańszą alternatywą dla malarstwa olejnego i jednocześnie wygodniejszą techniką malarstwa od akwareli i gwaszu. (...)

(Chciałam zaprzeczyć jakoby akryle były tańsze, jednak okazało się, że rzeczywiście, te najlepsze są trochę tańsze od tych najlepszych olejnych. Kiedyś ta proporcja była inna. Porównałam ceny najdroższego mojego ulubionego pigmentu Kadmium Żółtego Ciemnego (piszę dużymi literami, bo szczerze kocham ten kolor) ze spoiwem akrylowym i olejnym i przyznaję, że w akrylu jest tańszy. Ale muszę też przyznać, że w tubie olejnej jest bardziej stężony, a w akrylu mniej, więc trudno mi to zbilansować.)

W stosunku do akwareli malowanie farbami akrylowymi jest łatwiejsze, umożliwia pełne mieszanie kolorów i dokonywanie retuszy. Trudniej jest jednak za pomocą tych farb uzyskać wrażenie "ulotności" tak bardzo charakterystyczne dla akwareli.

(Z tą wygodą w stosunku do akwareli to przesada, jaka wygoda? W stosunku do oleju, owszem, ale akwareli? Co ma piernik do wiatraka? Akryl nie daje takich efektów jak akwarela, ponieważ w ogóle nie można zastąpić akwareli akrylem, to tak jakby zastąpić ptaka psem.)

W stosunku do farb olejnych farby akrylowe dają nieco mniej swobody w nadawaniu obrazom faktury, jednak podobnie łatwo można za ich pomocą uzyskiwać wszelkie inne efekty od wrażenia przenikania kolorów po efekty przestrzenne.

(Właśnie akryle dają duże możliwości tworzenia faktur. Mają wprost nieograniczone możliwości. Szybkie wysychanie jest tu czynnikiem decydującym. To jest właśnie plus! Można do akryli dodawać różne gotowe pumeksy, zagęstniki. Można dawać wszystko, akryl wszystko przyjmie i nie rozczaruje nas pod tym względem. Mało prawdopodobne, że po jakimś czasie kawałek po kawałeczku zacznie odpadać i kruszyć się (jak to bywa w technice olejnej, nie daj Boże młodego artysty). Żywice polimerowe na pewno pod tym względem nie zawiodą i przeżyją i mnie, i każdego...)

A to reklama farb ze sklepu internetowego:

Farby akrylowe Rembrandt
Farby akrylowe jak żadne inne spełniają wymagania tych artystów, którzy pracują szybko i ekspresyjnie. Seria farb akrylowych Rembrandt to profesjonalny wybór zarówno dla amatorów jak też profesjonalnych artystów malarzy. Farby akrylowe Rembrandt odznaczają się intensywnością kolorów, konsystencją i wytrzymałością. Dodatkową ich zaletą jest perfekcyjna wręcz światłotrwałość. Dzięki użyciu specjalnych środków wiążących wszystkie kolory posiadają ten sam stopień połysku, co znaczy, że nie ma między kolorami znacznych różnic w ostatecznym wyglądzie. Wszystkie kolory wysychają uzyskując ten sam jedwabny połysk.
Farby akrylowe Rembrandt posiadają konsystencję masła, co sprawia, że łatwo i z przyjemnością się z nimi pracuje, szczególnie gdy nie są rozcieńczone. W czasie malowania farba zachowuje ślady pociągnięć pędzla. W procesie produkcji wykorzystano najnowsze odkrycia w dziedzinie technologii zastosowania pigmentów do produkcji farb. Maksymalną intensywność kolorów otrzymuje się m.in. poprzez trzykrotne ucieranie pigmentów na specjalnych walcarkach. Użycie najlepszych środków wiążących gwarantuje uzyskanie bardzo odpornej powłoki, która jest jednocześnie tak elastyczna, że wyschnięte płótna można bez problemu zwijać.

To akurat prawda. Nie mogę powiedzieć, że ściemniają :) w tej reklamie.

_____________________________________________________________

Leon Tarasewicz powiedział (fragmenty wywiadu, przepraszam, nie wiem skąd):
(...) nową erę w malarstwie współczesnym otworzyło odkrycie syntetycznych żywic polimerowych.
(...) ale znamy je dopiero od 1945 roku. To Orozco, Signeiros i Riwera, borykając się z technicznymi problemami fresku, zastosowali spoiwo wykorzystywane uprzednio tylko w przemyśle -akryl i polioctan.
(...)okazał się on bardzo skuteczny w malarstwie ściennym. Rozpuszczał się bardzo łatwo w wodzie, szybko wysychał i był po wyschnięciu nierozpuszczalny.
(...) w latach pięćdziesiątych pokazał się w Nowym Jorku. Używali go Pollock, Noland i Rothko. W Polsce prekursorem był mój profesor, Tadeusz Dominik.
(...) i tak jak wielu malarzy zadaję sobie pytanie, czy farba musi być olejna, tak dyskusyjne jest podłoże z płótna.
(...)
_____________________________________________________________

Według mnie

Zalety akryli

Szybkie schnięcie, można szybko nakładać kolejne warstwy nie czekając tygodniami. Odporność. Swiatłoodporność. Elastyczność.
Akryle są trwałe jak tworzywa sztuczne, jak polimery, jak te worki, co przetrwają setki lat. Są elastyczne, nie pękają. Nie ciemnieją. Można je dowolnie mieszać bez troski, że powstanie szybkociemniejąca obca plama. Można tworzyć najwymyślniejsze faktury, mieszać z różnymi suchymi materiałami (nie olejnymi oczywiście). Mogą stanowić bazę, podmalówkę pod malowidło olejne (nigdy odwrotnie).

Wady akryli

Niektóre kolory nie maja tego blasku co olejne. Nie pachną podczas pracy jak olejne..., bo nie mieszamy ich z damarą, terpentyną... Nie są tak gęste. Nawet te najlepsze. Jak się bierze do ręki tubę z farbą olejną z oryginalnym, wspaniale utartym pigmentem, to czuć ten ciężar. Uwielbiałam porównywać w dłoniach ciężar tub. Uwielbiałam rozcierać palcem na papierze odrobinę farby i sprawdzać jej krycie, laserunek. Myślę, że te sentymentalne wady akryli są jedynie problemem dla malarzy, którzy tak jak ja zaczynali bardzo wcześnie malować olejami i wszystko co najlepsze z nimi się kojarzy.

Zapach terpentyny, palonego tytoniu, kawy - archetypiczna mieszanka działająca jak magdalenka z herbatą lipową w "Poszukiwaniu straconego czasu" Marcela Prousta.

W wiodących firmach jest produkowanych mniej kolorów. Powiedzmy, że olejnych koło 140, a akryli 80. Ale to nic nie znaczy, bo żaden malarz nie używa aż tylu pigmentów.
Dla przykładu podaję (za Janem Hoplińskim Farby i spoiwa malarskie) zestawy farb używanych przez malarzy.

Francisco Jose de Goya
biel ołowiowa,
żółta neapolitańska,
ugier żółty, brunatny i czerwony,
umbra naturalna i palona,
ziemia sieneńska palona,
cynober,
lazur karminowy,
błękit kobaltowy i czerń z kości.

Henri Matisse
biel ołowiowa,
biel cynkowa,
żółta kadmowa,
ugier jasny,
róż wenecki,
cynober,
lazur alizarynowy,
zieleń szmaragdowa,
vert compose (Blockx) [to najprawdopodobniej mieszanka zieleni szmaragdowej z bielą]
błękit kobaltowy,
ultramaryna niebieska,
czerń z kości słoniowej.

Czy to nie cudowne, z tak niewielu stworzyć tak wiele?

_____________________________________________________________

Ten wpis miał być peanem na cześć farb akrylowych. Ale chyba nim nie będzie, bo zatęskniłam za olejami.
Zalety farb olejnych są wiadome, nie będę o tym pisać, bo 500 lat historii farby olejnej mówi samo za siebie.
Do wad, które tak naprawdę nie są wadami, jednak w dzisiejszym świecie trudno sprostać wymaganiom tej techniki, więc napiszę może: do trudności w posługiwaniu się olejami należą:

Powolne schnięcie malowidła. Malarze próbują obejść ten problem używając w nadmiarze sykatyw, których działanie jest bardzo skuteczne i przyspiesza schnięcie, jednak niestety powoduje dość szybkie POWOLNE CIEMNIENIE MALOWIDEŁ, a także w efekcie pękanie, kruszenie, brak odporności na najdrobniejsze uszkodzenia mechaniczne.

Nieumiejętne mieszanie kolorów. Na zajęciach technologii na Wydziale Malarstwa w ASP w Krakowie nie mieliśmy żadnych zajęć temu poświęconych. Nic nie pamiętam :(
Na przykład żółte chromowe (przestałam w ogóle ich używać z tego powodu i zastąpiłam je kadmiumami) zmieszane z błękitami są wrażliwe na siarkowodór zawarty w atmosferze i bardzo się zmieniają, ciemnieją. Kiedyś używałam dużo cynobru. Piękna żywa czerwień makowa, tak bym opisała. Barwnik stosowany od starożytności, jednak dzisiaj, gdy powietrze jest tak koszmarnie zanieczyszczone, ciemnieje, a nie chroniony laserunkami lub werniksami ciemnieje również od światła dziennego.

Notatka o mojej wystawie

2008-04-06T17:59:00.010+02:00

Notatka pojawiła się w Internecie.
www.cracow.pl
Kto jest autorem? Ładnie napisane. Wystawa już zamknięta, ale można zobaczyć jeszcze 3 obrazy.

Katarzyna Kopańska Jasne pastwiska

Usytuowana przy osowiałym placyku u zbiegu ulic Podbrzezie i Brzozowej Raven jest stosunkowo młoda – działa od sześciu lat. Prezentuje obrazy, meble, rzeźbę i przedmioty sztuki użytkowej. Można tu znaleźć prace artystów XIX-wiecznych, z przełomu wieku, okresu Ecole de Paris, Grupy Krakowskiej, a także współczesnych. Galeria specjalizuje się w meblach z okresu art déco. Już od lutego goszczą tu wielobarwne, karnawałowe, żywiołowe, jadowicie nasycone, promieniujące radosną witalnością Jasne pastwiska Katarzyny Kopańskiej. Stylizowane kształty gór, mórz, jezior, rzek, budowli, ludzi, zwierząt malarka umieszcza w rozległym, barwnym pejzażu. Nie jest łatwo zakwalifikować jej prace, jednak na pierwszy rzut oka wydają się czerpać z konwencji malarstwa śródziemnomorskiego. Szczerze mówiąc, nie ja pierwsza mam wrażenie, że nie sposób w miarę wiernie opisywać złożoności tych obrazów, bo każdy z nich w dalszych lub bliższych planach ma swoje ikonograficzne zagadki ukryte w szczegółach. Dostrzegam dużych i malutkich bohaterów, ważne lub mniej ważne elementy, wysunięte na pierwszy plan lub zagubione w pejzażowym bogactwie. Myślę, że dopiero bezpośredni kontakt, kontemplacja tych magicznych kompozycji daje możliwość przeżywania ich jaskrawej wielobarwności. Potrafi ona pobudzić emocje i już sam ten fakt decyduje, że wizytę w galerii przy osowiałym placyku śmiało polecam. Oficjalnie wystawa trwa do 7 kwietnia, ale większość prac zostanie w galerii co najmniej do końca miesiąca.